Buang jung

Buang jung panèka upacara tradisional sè èlakoni sareng orèng Sawang è Bhângka Belitung. “Buang jung” artèna ngocol otabâ ngocol sampan ka tasè’. Mètorot kaparcajâ'an Sawang, upacara ka'dinto èlampa'aghi mènangka wujud hormat dâ' bangatowana sè ampon sèdhâ bân anggota kalowarga tor mènangka parnyo'onan kaangghuy salamet tor kama'moran è bâkto bâdâ è tasè'. Upacara ka’dhinto otamana èlampa’aghi sareng orèng Sawang è Kabhupaten Bangka Lao’ sabellunna dâteng mosèm bhârâ’.

Upacara tradisional panèka aropaaghi pan-bârâmpan ritual, è antarana bedikèr (sèttong parao), naik jitun (sèttong parao), mancèng (parjhâlânan mancing), numbhâk (parjhâlânan parao), bân mepak laut (parjhâlânan ka tase'), sabellunna èsambhât kalabân "buang jung" (parjhâlânan sampan). Parao kènè', otabâ "bung jung," èhias kalabân dâun nyior bân cem-macemma tor-ator. È bâkto upacara “buang jung” orèng majang èlarang majang otabâ mogher kajuwan. Arèa sè èlaksanaaghina upacara "buang jung" jhughân ètotop ghâbây aktivitas umum, akadhi pariwisata. È taon 2016, Kementerian Pendidikan sareng Kebudayaan RI (Kemendikbud) nantowaghi upacara tradisional ka’dinto mènangka warisan budaya tak berwujud Indonèsia.

Palaksanaânna

Upacara tradisional dumping jong otabâ dumping jung èlaksanaaghi sataon sakalèyan. Bâkto sè èpèlè panèka sabellunna ḍâtângnga mosèm Bârâ' (transisi), èngghi panèka ra-kèra ahèr bulân Juni kantos Agustus. Arè sè èpèlè è bâkto pornama bulan. Upacara panèka èlaksanaaghi è dhisa-dhisa suku Sekak sè bâdâ è sekitar tasè', akadhi è Kecamatan Lepar Pongok, Kabhupaten Bangka Lao'.

Upacara panèka èlaksanaaghi 3 arèh 3 malem ros-terrosan. Upacara panèka bhâḍi èpimpin sareng ḍukon. Pelaksanaânna saterrossa ètoro’ sareng sadhâjâ orèng Sawang dâri cem-macemma daèra sakuliling Polo Belitung. Upacara dumping jung bhâkal èmolaè kalabân tradisi ngala' kaju dâri alas sareng orèng Sawang. Sabatara jarèya ḍukon molaè alampa’aghi panyelidikan è alas kaangghuy nantowagi kajuh sè kemma sè bisa èkala’. Saellana ḍukon ghâpanèka ampon nantowaghi ḍâèra alas sè kemma sè bisa èkala' kaju, orèng-orèng ghâpanèka lajhu arombongan ka alas kalaggu'ânna èbârengngè ḍukon ghâpanèka.

Pakakas

Pakakas otama sè èparloaghi ghâbây upacara pambuwângan panèka sampah, aula penonang, tiang jitun, bân tèmpa. Jong è bhâsa lokal artèna parao. Parao sè bhâkal èocola okoranna ra-kèra tello meter sameter. Layarra èkaghâbây dâri kaèn celleng, bân èpasangè karanjhâng (raga) kaangghuy nyabâ’ kurban. Junk panèka èhias kalabân acem-macem kertas krep bân dâun nyior ngodâ otabâ jhânur (dâun kelapa ngodâ). Sampah ghâpanèka ècet kalabân cat mènnya' sè cèlleng, mèra, bân ijo, bân jhughân cat sè èghâbây dhibi' sè èghâbây dâri camporan areng, konyi', bân kapor.

Aula penonang panèka replika roma sè abhângon piramida sè èghâbây dâri kaju sè èhias kalabân jhânur (dâun nyior ngodâ), kertas krep, bân ècèt. Aula penonan bâdâ empa': tello' sè okoranna 1 x 1 meter bân sèttong sè lebbi rajeh. Aula sè lebbi raja bhâkal èghuna’aghi è bâkto upacara balai. Tiang jitun panèka tiang sè bhâkal èpasang è penggirra tasè' sè bhâkal èlampa'aghi upacara pembuwângan. Tongkat jitun èkaghâbây dâri kaju gelam kalabân sambungan segi tello’, pakoh, bân talè. Tèngghina tiang jitun sè èpasang panèka ennem mèter otabâ sanga' mèter.

Tempa panèka saluran aèng sè èghâbây dâri kaju kènè' (tong) sè èator bân ètotop kalabân kaèn bân tikar. Tempa afungsi mènangka kennengngan kaangghuy mandhi'i para buruh sampah saellana alaksanaaghi tugassa.