Biota Ediakara

Biota Ediakara (sè sabbhân èsebbhut Vendian) panèka klasifikasi taksonomi ghâbây sakabbhina bhângon kaoḍi'ân sè neng-neng è Bhumè è Periode Ediakara (ra-kèra 635–538,8 juta taon sè tapongkor). Organisme panèka anḍi' bhângon bhâdhân sè misterius, akadhi tabung bân ḍâun sè aghântong, bân umumma oḍi' è dhâsar tasè'.[1] Jhâjjhek fosil biota panèka ampon ètemmoè è bhân-sabbhân kennengngan è dhunnya bân panèka manifestasi sè palèng awwâl ḍâri organisme multiseluler sè kompleks. Istilah "biota Ediakara" dhibi' ampon èkritik polana èyangghep ta' konsisten, abâk malaèn pan-bârâmpan fosil kalabân sawennang-wennang, bân malarat èḍefinisiaghi kalabân teppa'.[2]
Biota Ediakara èsiyalè ampon ngalami radiasi evolusioner è ḍâlem kadhâddhiyân sè èkennal mènangka Ledakan Avalon ra-kèra 575 juta taon sè tapongkor.[3][4] Kadhâddhiyân panèka èlampa'aghi sa'amponna Bhumè kalowar ḍâri masa Kriogenium, sè èkennal mènangka glasiasi rajâ Bumi Bola Salju. Saterrossa biota panèka èlang è bâkto lonjhâghân keanekaragaman hayati sè cè' santa'an sè èsebbhut ledakan Kambrium, è bâkto sabâgiyân bânnya' bhângon bhâdhânna kèbân modern muncul lu-ghâlluna è catetan fosil è periode ghânèka. È bâkto panèka, biota makroskopik Kambrium para' kasakabbhina aghântè'è organisme sè èdominasi catettan fosil Ediakara, sanajân hubunganna ghi' èperdebataghi.
Fosilisasi
[beccè' | beccè' sombher]
Panjâgâ'ân fosil Ediakara panèka dhâddhi hal sè lèbur sabbhâb organisme abhâdhân alos akadhi panèka umumma ta' aningghâl jhjâjhek fosil. Bhidhâ sareng biota se bhâdhân lèca' sè lebbi ngoḍâ akadhi sè ètemmo è Burgess Shale otabâ Solnhofen Limestone, biota Ediakara ta' èbâtessè ḍâ' lingkungan sè tatanto; fosil ètemmoè è sabâbhân dhunnya. Dhâddhi, proses sè tanggung jawab ghâbây panjâgâ'ânna panèka sistemik bân global. Bâḍâ sèttong hal tentang periode Ediakara sè mongkèn mahlok teppo panèka èjâgâ; mongkèn polana rowa lekkas tatotopan abu vulkanik otabâ beddhi, sè ajheppèt bhâdhânna è attas cellot otabâ lempong mikroba kennengenna mikroba oḍi'.[5] Panjâgâ'ân panèka mungkèn èpaènga' ḍâri kadar silika sè tèngghi è tasè' sabellumma muncul organisme sè ngasèllaghi rangka silika akadhi spons bân diatom.[6] Lapèsan abu jhughân aberri' rèncèyan orotan sè lebbi sepa' bân bisa ètantowaghi omorra jutaan taon ngangghuy penangghâlân radiometrik.[7] Namong, lebbi segghut fosil Ediakara ètemmoè è bâbâna lapèsan beddhi sè ngendhep ècapo' badai, otabâ è ḍâlem turbidit sè tabhânto' sareng arus tasè' bâbâ sè anḍi' energi tèngghi.[5] Organisme abhâdhân lèca', samangkèn para' ta' toman èfosilaghi è ḍâlem kadhâddhiyân akadhi panèka, namong kabâḍâ'ânna tana lempong mikroba sè lèbâr mungkèn abhânto panjâgâ'ân kalabân mateppa'aghi jhâjjhegghâ è ḍâlem sedimen sè èbâbâna.[8]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Watson, Traci (2020-10-28). "These bizarre ancient species are rewriting animal evolution". Nature (in Inggris). 586 (7831): 662–665. doi:10.1038/d41586-020-02985-z.
- ↑ MacGabhann, B. A. (2014-01-01). "There is no such thing as the 'Ediacara Biota'". Geoscience Frontiers (in English). 5 (1): 53–62. doi:10.1016/j.gsf.2013.08.001. ISSN 1674-9871.
{{cite journal}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Two Explosive Evolutionary Events Shaped Early History Of Multicellular Life". ScienceDaily (in Inggris). Retrieved 2025-12-28.
- ↑ Science 2008-01-04: Vol 319 Iss 5859 (in English). Internet Archive. The American Association for the Advancement of Science. 2008-01-04.
{{cite book}}: CS1 maint: others (link) CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ 5,0 5,1 "n2:1052-5173 - Search Results". search.worldcat.org. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ Tarhan, Lidya G.; Hood, Ashleigh v.S.; Droser, Mary L.; Gehling, James G.; Briggs, Derek E.G. (2016-11-01). "Exceptional preservation of soft-bodied Ediacara Biota promoted by silica-rich oceans". Geology (in Inggris). 44 (11): 951–954. doi:10.1130/G38542.1. ISSN 1943-2682. Archived from the original on 2025-08-13. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ "Palaeobiology II - Book Information". www.blackwellpublishing.com (in Inggris). Archived from the original on 2007-09-29. Retrieved 2025-12-28.
- ↑ Gehling, J.G. (1987-01-01). "Earliest known echinoderm — a new Ediacaran fossil from the Pound Subgroup of South Australia". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology. 11 (4): 337–345. doi:10.1080/03115518708619143. ISSN 0311-5518.