Bhâthèk Betawi
Bhâthèk betawi panèka karajinan adhât masyarakat è Jakarta. Produksina èmolaè è abad ka-19. Corak-corak sè awâl noro' pola bhâtèk daèrah pasèsèr lao' Jhâbâ, èngghi panèka tema pasèsèr.[1] Pola bhâtèk betawi jhughân èpangaro sareng kabhudâjhâ'an Cènah. Corak bhâtèk betawi ngangghuy kaligrafi khas Tèmor Tenga. Salaèn jârèya, bhâthèk Betawi aghunaaghi corak sè èkembângaghi dâri bângon segi tello'.
Ciri-ciri
[beccè' | beccè' sombher]Pola bhâthèk betawi èpangaro kabhudâjhâ'an Cènah, khusussa è dâlem aghunaaghi bârna dhâsar. Bhâthèk betawi aghunaaghi bârna mèra, ijo, konèng, bân bhiru. Pangarona kabhudâjhâ'an Islam jhughân èkaton è motif-motif sè èghâmbhâraghi è kaen bhâtèk. Motif bhâtèk betawi bâdâ medali, berlian, bân kembhâng. Pan-bârâmpan motif jhughân andi' ghâmbar kaligrafi sè aropaaghi ciri khas motif Tèmor Tenga. Pangangghuy kaligrafi èkennalaghi sareng Kesultanan Demak bân Kesultanan Cirebon lèbât bâtik Demak bân bâtik Cirebon. Salaèn paneka, panggambaran mahlok odi’ coma aropa’aghi lambang kaangghuy nyampayaghi pessen. Sala sèttongnga èngghi panèka bhâjâh sè èangghep sareng orèng Betawi mènangka simbol kasetiaan dâ' pasangan odi'.
Corak
[beccè' | beccè' sombher]Bhâthèk betawi aghunaaghi motif sè èkembhângaghi dâri bângon segi tello'. Motif segi tello' sè èghunaaghi panèka segi tello' sama kaki kalabân sudut akut sè nyambung. Motif-motif sè èhasilaghi èngghi panèka penari cokek, tumpal, mancungan, bân pucuk pucuk buluh. Motif-motif panèka saterrossa èkembângaghi bân èkelompokaghi dâddhi kembhâng, fauna, geometris, seni tradisional, bangunan ikonik bân bersejarah, kakanan tradisional, carèta rakyat, bân permainan na'-kana'.[2]
Motif tapak kebo
[beccè' | beccè' sombher]Motif Garuda ( Grudo ) sè aghânḍhu' unsur-unsur mitologi Hindu è kaen bhâthèk Jhâbâ Tengnga, salastarèna èadaptasi bân èkennal mènangka motif Tapak Kebo è kaen bhâthèk Betawi.[1]
Corak Ondel-ondel bân tanjidor
[beccè' | beccè' sombher]Corak Ondel-ondel bân Tanjidor aghâdhui ondel-ondel bân tanjidor mènangka ghâmbhâr otama. Ondel-ondel èartèaghi mènangka ajhâuwi musibâ bân ngojhuk roh-erroh sè ajhâlân. Samentara, Tanjidor panèka orkestra khas Betawi sè aghuna'aghi alat angin. Ondel-ondel èghâmbhâraghi mènangka sèttong kalabân ghâris loros sè èator sè èpancarraghi kaangghuy abhânto kembhâng apoy. Bernah dhâsar sè èghunaaghi panèka cèlleng, konèng, bân oranye. Corak ondel-ondel è Bhâtèk Betawi ètampillaghi boneka lakè' bân binè' è dâlem bhâdhân tradisional Betawi. Ondel-ondel laènna panèka èhias kalabân hiasan kembhâng nyior.