Lompat ke isi

Bhâsa Sasak

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika
Infobox orangBhâsa Sasak
Asmana ḍâlem bhâsa asli(sas) ᬪᬵᬲᬵᬲᬓ᭄ᬱᬓ᭄ Suntingan nilai di Wikidata
Carèta oḍi'


Bhâsa Sasak panèka bhâsa asli sè èghuna'aghi sareng orèng Sasak, suku mayoritas è Polo Lombok, Inḍonesia. Bhâsa panèka akor sareng bhâsa Bali bân Bhâsa Sumbawa, sè èghuna'aghi è polo-polo è sakobengnga Lombok. Kabbhi tello' panèka angghuta keluarga bhâsa Austronesia. Sasak ta' anḍi' status resmi; è Inḍonesia, bhâsa Inḍonesia aropa'aghi bhâsa nasional sè èghuna'aghi sareng penutur Sasak è ḍâlem konteks resmi bân tolesan.

Pan-bârâmpan ḍialèk Sasak sè anḍi' tingkatan salèng paham sè renḍâ. Sasak anḍi' sistem hierarki, paḍâ sareng bhâsa Jhâbâ bân bhâsa Bali. Bâng-sèbâng hierarki anḍi' kosa kata sè bhân-sabbhân; pangangguyyâ ètantoaghi sareng status sosial relatif orèng sè acaca è ḍâlem hubunganna sareng orèng sè acaca.

Maske jarang nemmo è ḍâlem tolesan samangkèn, teks-teks traḍisional Sasak sè ètolès è ḍâun palem tor kadhâng èbaca bâkto upacara-upacara khusus. Sistem aksara Sasak para’ paḍâ’â sareng aksara Bhâli.

Bhâsa Sasak èghuna'aghi kabânnya'an orèng Sasak è polo Lombok, Nusa Tenggara Bârâ', Inḍonesia, sè bâḍâ è antara Bhâli (è bârâ') bân Polo Sumbawa (è temor). Orèng sè abhâsa Sasak è taon 2010 ra-kera 2,7 juta, otabâ ra-kèra 85% ḍâri populasi polo ariya.[1] Sasak èghuna'aghi ka'angghuy komunikasi è ḍâlem kalowarga bân è dhisa, namong ta' anḍi' status resmi. Bhâsa nasional, bhâsa Inḍonesia, èghuna'aghi mènangka bhâsa penḍiḍighân, pamarènta'an, sastra, bân bhâsa komunikasi antar suku.[2] Orèng Sasak bânnè ghun tong-sèttonga ètnis sè ngennengè è polo Lombok; ra-kèra 300.000 orèng Bhâli oḍi' è pèngghir bârâ'na polo bân è semma'na Mataram, ibu kota provinsi Nusa Tenggara Bârâ'.[3] È ḍaèrah perkota'an sè lebbi bânnya' ètnissâ, bâdâ kecenderungan ka'angghuy aoba bhâsa ḍâ' bhâsa Inḍonesia, umumna lèbât alih bân camporan koḍe, bân ta' sakabbhinna a ghin-aghi Sasak.[6]

Klasifikasi bân bhâsa karabhat

[beccè' | beccè' sombher]

Ahli bhâsa Austronesia K. Alexanḍer Aḍelaar ngokoraghi Sasak mènangka bâgiyân ḍâri subkelompok bhâsa Malayu-Sambawa ḍâri kalowarga bhâsa Malayo-Polinesia è ḍâlem makalah sè èterbitaghi è taon 2005.[4] La-bhâlâna Sasak se palèng semma’ iyâ arèya Sumbawa, etoro’ oreng Bali; tello' panèka adhâddhiyâghi rumpun bhâsa Bali-Sasak-Sumbawa (BSS).[5] rumpun bhâsa BSS, asareng rumpun Bhâsa Melayu (tamaso' Bhâsa Melayu, Inḍonesia, bân Minangkabau) bân rumpun Chamic (tamaso' Bhâsa Aceh), abentuk sèttong cabang sè èpèsa ḍâri subkelompok Malayo-Sumbawa.[6] [5]ḍuwâ' cabang otama laènna èngghi panèka Bhâsa Sunḍa bân Bhâsa Madhurâ.[9] Klasifikasi panèka nyaba' bhâsa Jhâbâ è lowar subkelompok Malayu-Sambawa, sè abhânto cabangnga dhibi' èḍâlem kalowarga bhâsa Malayu-Polinesia.[6]

Namong, hipotesis Malayu-Sambawa ètolak sareng Blust (2010) bân Smith (2017), sè mamaso' kalowarga BSS ḍâlem subkelompok "Inḍonesia Bârâ'", èbârengngè bhâsa Jhâbâ, Madhurâ, Sunḍa, Lampung, bhâsa-bhâsa Barito bân bhâsa-bhâsa Borne ḍâjâh Raya.[7]

  1. Tense, aspect and mood, John Benjamins Publishing Company, 2022-11-01, pp. 101–134, ISBN 978-90-272-1259-7, retrieved 2025-12-27
  2. Grzech, Karolina (2021-05). "Using discourse markers to negotiate epistemic stance: A view from situated language use". Journal of Pragmatics. 177: 208–223. doi:10.1016/j.pragma.2021.02.003. ISSN 0378-2166. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
  3. Austin, Peter K. (2010). "Reading the Lontars: Endangered literature practices of Lombok, eastern Indonesia". Language Documentation and Description. 8. London: SOAS, University of London: 27–48. ISSN 1740-6234
  4. Shibatani, Masayoshi (2008). "Relativization in Sasak and Sumbawa, Eastern Indonesia" (PDF). Language and Linguistics. 9 (4): 865–916.
  5. 5,0 5,1 Shibatani, Masayoshi (2008). "Relativization in Sasak and Sumbawa, Eastern Indonesia" (PDF). Language and Linguistics. 9 (4): 865–916.
  6. 6,0 6,1 Adelaar, K. Alexander (2005-12). "Malayo-Sumbawan". Oceanic Linguistics (in Inggris). 44 (2): 357–388. doi:10.1353/ol.2005.0027. ISSN 1527-9421. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
  7. Smith, Alexander D. (2017). "The Western Malayo-Polynesian Problem". Oceanic Linguistics (in Inggris). 56 (2): 435–490. doi:10.1353/ol.2017.0021. ISSN 1527-9421.