Bhâsa Palèmbang

Bahasa Palèmbang iyâ arèya cabang bhâsa Malaju ḍâri bhâsa Austronesia sè èghuna'aghi è wilaya Palembang Raya. Bhâsa panèka jhughân aropaa'ghi bhâsa parantara orèng Somatra Lao', serrèng èghuna'aghi è sampèng Bhâsa Inḍonèsia bân ḍialèk lokal laènna. Bâḍâ bânnya' oca' ènjhâman non Malaju, hosossa ḍâri bhâsa Jhâbâ, mènangka hasèl ḍâri berabad-abad interaksi bhudhâjâ sè intens antara Palembang bân wilaya-wilaya laènna è Nusantara.

Pangalompoghân

Sabâgiyân bânnya' bhâsa Malaju è Somatra Lao' bisa èkalompoaghi dhâḍdhi ḍuwâ' kalompo' otama, èngghi panèka 1) kalompo' Malaju Tengnga otabâ Malaju Bhârisân Lao' bân 2) kalompo' Musi. Bhâsa Palembang bisa èkalompoaghi sala sèttong bhâsa è ḍâlem kalompo' Musi, hosossa mènangka bâgiyân ḍâri kalompo' ḍialèk Malaju Palembang Dahan Renḍâ sè jhughân tamaso' bhâsa Belide, Lematang Ilir, bân Penesak.

Sajhârâ

akadhi bhâsa-bhâsa Malaju laènna, Palembang panèka katoronan ḍâri Bhâsa Proto-Malaju, sè èangghep asalla ḍâri Kalimantan Bârâ'. Menorot Adelaar, parghâmbhângan bhâsa Malaju mènangka ètnis sè bhâdhi èpangaro kontak sareng kabhudâjâ'ân India, samarèna ngallè panotor Proto-Malayu ka Somatra lao'. Karajhâ'ân Sriwijaya, sè èposataghi è Palembang è abaḍ ka-7, panèka sala sèttong bhângon naghârâ bhângsa Malaju sè palèng lambay', manabi bhunten sè partama. Prasasti Kedukan Bukit sè ètemmoè è Palembang panèka aropa'aghi bhuktè tolèsan sè partama ḍâri bhâsa-bhâsa Malaju sè èghuna'aghi è ḍaèra ka'ḍinto. Sanajjân sapanèka, para ahlè bhâsa ghi’ atokar caca ponapa bhâsa sè ègguna’aghi ḍâlem prasasti panèka aropa’aghu loor langsong ḍâri bhâsa-bhâsa Malaju jhâman samangken (tamaso’ Palembang).

Salaèn prasasti-prasasti kona, cè' sakonè'na sombher-sombher tolèsan laènna sè bisa èdhâḍdhiyâghi rèferensi kaangghuy ngajhâri parkembanganna bhâsa Palembang. Sala settong sombher tolèsan èngghi panèka Kètap onḍâng-onḍâng Simbur Cahaya, sè èkaparcajâi nyoson sareng Ratu Sinuhun, rajina pangobâsa Palembang, Pangèran Sido ing Kenayan, ra-kèra abaḍ ka-17. Buku panèka ètolès è bhâsa Malaju Klasik kalabân sakonè' pangaro Bhâsa Jhâbâ, èyangghep jhâ' kalowarghâ bhângsawan Palembang asalla ḍâri Jhâbâ. Pangarona Jhâbâ è Palembang èmolaè palèng sakonè'na molaè abaḍ ka-14.

William Marsden nyatet ḍuwâ' macem bhâsa sè èghuna'aghi è Palembang è abaḍ ka-18. Bhâsa karaton panèka loghât Jhâbâ sè èalosaghi bân bhâsa Malaju kalabân camporan oca' manca, è bâkto bhâsa sabbhân arè orèng Palembang panèka loghât Malaju, sè ètandhâi otabâ vokal 'a' èghântè'è sareng 'o' è sabâgiyân bânnya' soko kata sè tabukka'.

Kabâḍâ'ân

Angghuyânna bhâsa Palembang èkaonèng resmi sareng Pamarènta Propinsi Somatra Lao' mènangka sala sèttong bhâsa ḍaèra  è Somatra Lao' sè kodhu èpèyara. Mènangka osaha ka'angghuy mabâli sosialisasi bân pelestarian bhâsa Palembang, Pamarènta Propinsi Sumatra Tèlatan, sè èdukung sareng Kamenterian Aghâma RI, alampa'aghi Al-Qur'an (kètap soccè omat Islam) kalabân tarjema Palembang sè èterbitaghi sareng Posat Panelètèyan bân Pangembhângan Kulia bân Harta Agama.