Bhâsa Minangkabau
Bhâsa Minangkabau panèka bhâsa Austronesia sè èghuna'aghi sareng orèng Minangkabau. Lèbât parantauan Minangkabau, bhâsa kainto jhughân èghuna'aghi è pan-bârâmpan ḍaèra laènna è Somatra Lao', Bengkulu, sabâgiyân Acèh, sabâgiyân Riau, bân jhughân è ḍaèra loar naghârâ tamaso ' Negeri Sanga' .[1]
Ḍialèk
[beccè' | beccè' sombher]Bhâsa Minang bânnya' loghât, maskè ḍissa' sè èpèsa sareng songay bisa anḍi' loghât sè bhân-sabbhân. Menorot Nadra, è wilaya Somatra Bârâ', bhâsa Minang bisa èbâgi dhâḍdhi 9 loghât, èngghi panèka: [2]
- Ḍialèk Rao Mapat
- Ḍialèk Muara Lolo
- Lubuak Alai Ḍialèk
- Ḍialèk Payakumbuh
- Ḍialèk Agam
- Ḍialèk Pancung Soal
- Ḍialèk Koto Anyar
- Ḍialèk Pekal
- Ḍialèk Lintau
Salaèn ghâpanèka bhân-sabbhân ḍialèk Payakumbuh, Agam, tor Pancung Soal bisa langkong ebâgi dhâḍdhi sub-ḍialèk. Bhâsa Minangkabau sè èghuna'aghi è Singkil, Simeulue, Acèh Lao', Acèh Bârâ' Ḍâjâ, Nagan Raya bân Acèh Bârâ' èsebbhut jhughân Aneuk Jamee .Samentara è Tapanuli Tengnga, Sibolga, pesèsèr Tapanuli Lao' bân pesèsèr Mandailing Natal èsebbhut bhâsa pasèsèr .
Bhâsa Minangkabau è Propinsi Riau kadhâḍdhiyân ḍâri 4 dialèk, è antarana:
- Dialek Rokan, sè èghuna'aghi è Kabupatèn Rokan Hilir bân Rokan Hulu
- Bhâsa Kampar èkennal jhughân mènangka bhâsa Ocu, sè èghuna'aghi è Kabupatèn Rokan Hilir, Rokan Hulu, Kampar, Kotta Pekanbaru, Pelalawan, Kuantan Singingi (Kuansing), bân Indragiri Hulu
- Ḍialèk Basilam, sè èghuna'aghi è Kabupatèn Rokan Hilir .
- Dialek Indragiri, èkoca'aghi è kacamatan Indragiri Hulu bân Indragiri Hilir
Bhâsa-bhâsa Minangkabau è Propinsi Riau ampon èpangaro bhâsa Malaju sè ḍâri sakobengnga. Bâḍâ orèng sè aghuna'aghi ḍialèk-ḍialèk panèka sè nganggep bhâsa panèka mènangka bhâsana dhibi'. Bhâsa Minangkabau omom panèka èkennal jhughân kalabân ḍialèk Padang, biasana èsebbhut Bahaso Padang otabâ Bahaso Urang Awak.
Karjâ sastra
[beccè' | beccè' sombher]Sastra bhâsa Minang tradisional aghâdhui kapaḍâ'ân ḍâlem wujud sareng sastra bhâsa Malaju tradisional omomma, èngghi panèka prosa, carèta ḍâri, bân dongèng. Panyampaian biasana èlakoni kalabân bhângon carèta (kaba) otabâ ènyanyiaghi (sungang). Bâḍâ jhughân karjâ sastra sè èghuna'aghi ka'angghuy prosèsi adhât Minang, akadhi parèbhâsân bân tor-ator (pasembhâ'ân). Parèbhâsân bân korban jârèya bânnya’ ngangguy oca’ parompama’an. Kaangghuy ta' èlang artèna, macem karjâ sastra panèka ta' bisa ètarjema'aghi ḍâ' bhâsa laèn. Pramela ḍâri kainto, sanget sakonè' orèng sè ampon ngowasaè karjâ sastra kainto, se abâtessè ninik mamak tor pamèmpèn adhât.
Èkatan Sareng Bhâsa Laènna
[beccè' | beccè' sombher]Orèng Minangkabau omomma parcajâ jhâ' bânnya' kasaroju'ân antara Minangkabau bân Bhâsa Malaju bân Inḍonèsia.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Redaksi (2023-04-05). "Perkembangan Dan Tantangan Dalam Bahasa Minangkabau". Minangkabaunews.com (in American English). Retrieved 2026-01-02.
- ↑ "Badan Bahasa". dapobas.kemdikbud.go.id. Retrieved 2026-01-02.