Bhâsa Madhurâ Bhângkalan

Bhâsa Bhângkalan Madhurâ panèka sala sèttong ḍialèk bhâsa Madhurâ sè èghuna'aghi masyarakat ètnis Madhurâ è Kabhupatèn Bhângkalan bân bâgiyân ḍâri Kabhupatèn Sampang. Salaèn ghâpanèka, panotur jhughân ètabâr è loar Madhurâ, otamana è ḍaèra sè bâḍâ è semma'na Bhângkalan, akadhi è Kotta Sorbhâjâ bân Kabhupatèn Gresik.

Ngangguy

Èbhândhingaghi sareng ḍialèk Songennep (Madhurâ Tèmor) sè èghuna'aghi mènangka acuan standar bhâsa Madhurâ, macem sè langkong omom èngghi panèka ḍialèk Bhângkalan, sè serrèng afungsi mènangka lingua franca antara bhâsa Madhurâ ḍâri bhân-sabbhân wilaya. Bhâsa Bhângkalan bhâsa Madhurâ èghulongaghi ḍâ' bhâsa Madhurâ Bârâ', akadhi bhâsa Pasoro bân bhâsa Sampang. Bhidhâna bhâsa Madhurâ Bârâ' bân bhâsa Madhurâ Tèmor biasana ètandhâi sareng bâḍâna bhâsa bhâsa salam, loghât, intonasi, bân item leksikal. Sanajjân pandhudhu' Kabhupatèn Bhângkalan sè aropa’aghi ḍaèra asal panotor ḍialèk Bhângkalan bhâsa Madhurâ terros bânnya’, namong bânnya’na panotor bhâsa Madhurâ sè saè kualitas è Bhângkalan è taon 2018 èkèra'aghi ampon korang. Orèng sè pènter abhâsa èmaksoḍ èngghi panèka orèng sè ngartè cara aghuna'aghi ondhâghân bhâsa ḍâlem parbhâsan sabbhân arè.  Èkèra'aghi bâḍâ 1–2 juta orèng sè abhâsa ḍialèk Bhângkalan sè èsebbhut è sabbhân Kabhupatèn Bhângkalan bân è sakitarna, è taon 2024. Ra-kèra empa' kantos tello polo taon sè tapongkor, bânnya'na speaker sè bhâgus bâḍâ ra-kèra 90% bân 10% sè laènna panèka orèng paḍâteng, dhâḍdhi samangkèn, saamponna Jembatan Suramadu èpadhâḍdhi, èkèra'aghi coma 50% speaker sè cè' bhâghussâ. Samântara 50% laènna abarbar è pan-bârâmpan kalompo', kalabân ra-kèra 30% orèng aslè Bhângkalan sè korang bisa abhâsa bhâsa Madhurâ, èngghi panèka generasi ngodâ sè biyasa aghuna'aghi bhâsa Inḍonèsia saèngghâna ta' onèng abhâsa Madhurâ, bân 20% laènna panèka orèng paḍâteng. Bânnya' paḍâteng, otamana orèng Jhâbâ, sè ḍâteng bân neptep è Bhângkalan bân abâgi obâ'ân bhâsa è Bhângkalan.

Fonologi

Èantarana panotor ḍialèk Bhângkalan bhâsa Madhurâ jhughân bâḍâ bhidhâna fonologi, contona è kacamadhân Arosbaya oca' saya èsebbhut engkok, manabi è kacamadhân Geger èsebbhut sengko'. Bâḍâ fonem tambâ'ân è ḍâlem oca ’ engko' ban sèngko’, èngghi panèka fonem sè etambâ’aghi èngghi panèka fonem ⟨s⟩ ḍâlem oca ’ sèngko’ è kacamadhân Geger. Salaèn panèka, è kacamadhân Arosbaya, oca’ roma ènyamaè roma, manabi e kacamadhân Geger ènyamaè bungko . Oca ’ roma bân bungko tamaso’ disimilasi polana fonem sè bâḍâ è ḍâlem oca’ bungko èpadhâḍdhi fonem sè laèn neng oca’ roma.

Cèrè-cèrè

Bhâsa Bhâsa Bhângkalan bhâsa Madhurâ aghâdhui kabhidhâ'ân leksikal sè èbidhâ'aghi ḍâri bhâsa-bhâsa laènna, opama aghuna'aghi kosa oca' akadhi lo' "ta’’ bân kakè ‘bâ’na’ sè è bhâsa-bhâsa laènna èsebbhut tak ‘ta’ bân bâ'na ‘bâ'na’. ḍâri segi intonasi, monyèna Bhâsa Bhângkalan langkong 'nonjol ' amarghâ aghuna'aghi irama sè ceppet bân ranyèng, tor mabhidhâ'aghi ḍâri intonasi Bhâsa Mekkasân bân Bhâsa Songennep. Ḍialèk ka’ḍinto jhughân anḍi’ cèrè khas marèngkes oca’ saèngghâna bânnya’ sowara konsonan ghândhâ sabâb baḍâ sowara vokal sè ta’ èbâca akadhi oca ’ jârèya sè èbâca jreya ‘jâ’.