Bhâsa Lamaholot

Bhâsa Lamaholot panèka bhâsa sè eguna'aghi sareng orèng Lamaholot. Orèng sè acaca kasebbhâr ḍâri konco' tèmor Flores kantos Solor bârâ', tamaso' kantong-kantong è pasèsèr lao' Pantar, tasè' bârâ' lao', bân polo-polo è sekitarra. Bhâsa panèka tamaso' ḍâ' kalompo' bhâsa Austronesia.

Ḍialèk

Orèng Lamaholot sè ngennengngè ḍaratan Flores Tèmor, Polo Solor, aḍonara (aḍonara bisaos bhâsa manḍiri), bân sabâgiyân bânnya' orèng Lembata abhâsa Lamaholot, kajhâba orèng Keḍang è Lembata tèmor sè aghuna'aghi bhâsa Keḍang. Blust (2013) èkategoriaghi Lamaholot ḍâ' subkelompok Malayo-Polinesia Tengnga ḍâri kalowarga bhâsa Austronesia. Bhâsa Lamaholot ampon èghuna'aghi lebbi ḍâri 200.000 pètotor è kabupaten Flores Tèmor bân Lembata è ḍâlem poloan taon sè tapongkor (Rappoport, 2009). Fernanḍez (1996) èjhârbâ'aghi status kakarabhâdhân sanga' bhâsa è Flores (tamaso' BL) è hubunganna sareng kalowarga bhâsa Austronesia.

Bhâsa Lamaholot anḍi' ḍialek bân subḍialek sè khas, taghântong ḍâri tata letak ḍaèra pemukiman. Keraf (1978: 11) ajellassaghi pembâgiân ḍialek BL dhaḍdhi 33 ḍialek èngghi paneka ḍialek Lamalera, ḍialek Mulan, ḍialek Ile Ape, ḍialek Belang, ḍialek Lewotala, ḍialek Imulolo, ḍialek Lewuka, ḍialek Kalikasa, ḍialek Lewokun, ḍialek Mingar, ḍialek Wuakerong, ḍialek Lewokun, ḍialek Merkau, ḍialek Lawopen, ḍialek, Lewokeleng, ḍialek Lamatuka, ḍialek Atawolo, ḍialek Kiwang Ona, ḍialek ḍuli, ḍialek Watan, ḍialek Horowura, ḍialek Botun, ḍialek Waiwaḍan, ḍialek Lamakera, ḍialek Ritaebang, ḍialek Lewolema, ḍialek Baipito, ḍialek Waibalun, ḍialek Bama, ḍialek Lewolaga, ḍialek Tanjuraga, ḍialek Lewolaga, ḍialek Lewolaga, ḍialek Lewolaga, ḍialek Panjula, bân ḍialek Pukaunu langsong èsebbhut bhâsa Sikka. Felysianus Sanga aghâbây pambagiyân ḍialèk sareng subḍialèk adhasarraghi ḍâ’ ḍaèra dhârât. sèttong, dhârâtdhân tèmor Polo Flores bâdâ cem-macemma bhâsa Lamaholot è ḍaèra Boru-Hewa, Pukaunu, Lewotobi, Lewolaga, Bama, Waibalun, Baipito, Lewolema, bân Tanjung Bunga. Kaḍuwâ', dhârâtdhân Polo Solor bâḍâ cem-macemma bhâsa Lamaholot è ḍaèrah Ritaebang, Pamakayo, Wuliblolong, bân Lamakera. Katello', dhârâdhân Polo Aḍonara anḍi' cem-macemma bhâsa Lamaholot è ḍaèrana: Botun, Waiwadan, Horowura, Watan, Kiwangona (Tuawolo), Tanah Boleng, Pajinara, tor Dulhin (Hinga, Witihama, tor Lambunga). Sè ka empa’, dhârâtdhân Polo Lembata gadhuwan samacemma bhâsa Lamaholot è ḍaèra Mingar, Wuakerong, Belang, Imulolon, Lamalera, Lewuka, Kalikasa, Painara, Lamatuka, tor Lewoeleng. Sabatara jâriya è Larantuka, Konga, bân Wure (Aḍonara) penḍuḍu'en aghuna'aghi bhâsa Nagi (Flores Malayu).