Lompat ke isi

Bhâsa Jhâbâ Sorbhâjâ

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika
Bahasa Jawa Surabaya
Båså Jåwå Suråbåyå
ꦧꦱꦗꦮꦱꦸꦫꦧꦪ
Dituturkan diIndonesia
WilayahGerbangkertosusila (Jawa Timur)
EtnisJawa Arekan (bahasa utama), Tionghoa (Jawa Timur), Pendalungan dan Madura (sebagai bahasa kedua/ketiga)
Penutur
± 3.5 juta (2019)[1]
Posisi bhâsa Jhâbâ Sorbhâjâ dalam dialek-dialek bahasa Jawa 

Catatan:

Simbol "" menandai bahwa bahasa tersebut telah atau diperkirakan telah punah
Aksara Jawa
Abjad Pegon
Alfabet Latin
Status resmi
Diatur olehBalai Bahasa Provinsi Jawa Timur
Kode bahasa
ISO 639-3
LINGUIST List
LINGUIST list sudah tidak beroperasi lagi
jav-sur
Glottologsura1245[2]
Informasi penggunaan templat
Status pemertahanan
Terancam

CRSingkatan dari Critically endangered (Terancam Kritis)
SESingkatan dari Severely endangered (Terancam berat)
DESingkatan dari Devinitely endangered (Terancam)
VUSingkatan dari Vulnerable (Rentan)
Aman

NESingkatan dari Not Endangered (Tidak terancam)
Jawa Surabaya belum diklasifikasikan dalam tingkatan manapun pada Atlas Bahasa-Bahasa di Dunia yang Terancam Kepunahan
Referensi: [3][4]
Lokasi penuturan
The Map of Surabaya Metropolitan
  • Warna Merah: Wilayah di mana dialek Surabaya dituturkan secara dominan, meliputi wilayah Surabaya dan Sidoarjo.
  • Warna Jingga: Wilayah di mana dialek Surabaya dituturkan secara pasif, meliputi sebagian wilayah Lamongan dan Mojokerto.
Peta
Peta
Perkiraan persebaran penuturan bahasa ini.
Koordinat: 7°15′27″S 112°45′08″E / 7.257469°S 112.752089°E / -7.257469; 112.752089 Edit this at Wikidata
Artikel arèya abirasah simbol fonetik IPA. Ta' bi' bhântowan render sè beccè', ngara Dhika èpatao sa tora tanya, kota', otabâ simbol laèn, bennè karakter Unicode. Mènangka partèla simbol IPA, tèngghui Bhântowan:IPA.
 Portal Bahasa
L • B • PW   
Sunting kotak info  Lihat butir Wikidata  Info templat


Bhâsa Jhâbâ Sorbhâjâ otabâ dialèk Suroboyoan (bhâsa Jhâbâ ꦧꦱꦗꦮꦱꦸꦫꦧꦪ translit. Basa Jawa Surabaya), cara pangoca'na bhâsa Jhâbâ: [bɔsɔ jɔwɔ surɔˈbɔyɔ]) iyâ arèya logat Jhâbâ modèren dâlem kalompo' dialèk Arèkan sè èghunaaghi è daerah Gerbangkertosusila, khususèpon è kottah Sorbâjâ.

Tatengngerra

[beccè' | beccè' sombher]

Bhâsa Jhâbâ Sorbâjâ nojjhu dâ' ciri-ciri fonologis bân morfologis khas sè ta' ètemmoè è dialèk Jhâbâ laènna.[5]

  • Akhiran -a

È Bhâsa Jhâbâ Standar, ahèrra '-a' èsebbhut [ɔ] akadhi horop 'o'. Nangèng, toèsan bhâsa Jhâbâ Sorbaja biyasana ta’ atoro’ dâ’ atoran tolèsan bhâsa Jhâbâ standar se ghi’ ngangghuy horop ‘a’, dhâddhi ahèrra ‘-a’ ètoles ngangghuy horop ‘o’ kaangghuy aghâmbhâraghi monyèna.

Pan-bârâmpan contona kosa kata è bhâsa jhâbâ Sorbaja:

Dialek Surabaya[lower-alpha 1] Bahasa Jawa Standar Bahasa Indonesia[6]
koen

(contoh : koên kate nandi)

kowe kamu
riko, samean, mean, pean

(contoh : bojo riko kok ayu men cak)

sampean Anda
ae wae, bae saja
bêdhes kethek monyet
bibik bulik bibi
barek, ambek karo dengan
bêrak-bêrok

(contoh : ojok berak-berok ae dirungokno tanggane)

bêngok-bêngok teriak-teriak
cedhek, carek cedhak, cerak dekat
cacak, nyacak

(contoh : cacakên disik tala sedeng opo gak)

njajal mencoba
gocìk jirìh penakut
ampèl pring buluh
antep abot berat
antem tinju
beḍigasan - banyak tingkah
begèjèḳan

(contoh : arek kok begejekan ae se)

guyonan bergurau
begidakan - banyak tingkah
beling, mbeling dableg nakal
bekònyòk, bònyòk, bònyòr, nyònyòr benjut bonyok
beṭhik, mbeṭhik dableg, mbeling nakal
blakrak

(contoh : arek iku blakrakan ae torot sawah)

klayaban keluyuran
blangkrak, blangkrah, mblangkrak, mangkrak - terbengkalai
blanjur, keblanjur kebanjur terlewat
bluron

(contoh : kate bluron ndek kali aku)

ciblon main air
bòhai montok seksi (tubuh)
cak, cacak mas, kangmas kakak laki-laki
cekne ben agar / supaya
cébók, cibuk gayung gayung
cècèk krècèk kulit sapi
céḍók, ciḍuk cidhuk, irus cedok, sauk, irus
cegèk - salah sangka, tertipu, kehabisan kata-kata
crongokan - berbicara asal-asalan
mangan mangan/madhang makan
ciamik[lower-alpha 2] apik baik, bagus
cipòk ambung cium
clòmètan - bertutur kata sembarangan
cómbé - pengadu, pelapor, membocorkan rahasia
cuan[lower-alpha 3] bathi untung, laba
cukrik, cókrék ciyu minuman keras oplosan
cwawak, cwawakan - bertutur secara berisik
grapyak sumeh ramah
demek kumel kumal
ḍempis dhempil, mèpèd di pojok (posisi), mendesak
dlèwèr dlèwèr terjuntai
- ceroboh
dòlòp goblog bodoh
dugang dugang menendang
- menahan (aniaya)
èkèr

(contoh : arek kok eker-ekeran ae se)

gelut berkelahi
embong dalan ratan
entas, ngentas entas membawa masuk (melindungi dari hujan)
mentas baru saja[lower-alpha 4]
- menuntaskan sesuatu
èntos - kemampuan melakukan sesuatu (konotasi negatif)
gacòr crèwèt, kluruk berkicau, cerewet
gagèh kesusu terburu-buru
gejròt menyet menekan, memipihkan, menjadikan penyek
genengnå

(contoh : genengno ae arek ngono ku)

loske biarkan
golek, dolek

(contoh : aku kate dolek lowongan kerjo)

golek cari
gobìs gubìs kubis
gibeng

(contoh : kakean polah tak gibeng kon)

antem pukul
glènḍès, ngglènḍèsi - berantakan (rupa)
gendakan

(contoh : gendakanmu saiki wong endi ?)

bojo kekasih
ingis pringis menyeringai, bermuka masam, ringis
ikå

(contoh : iko wonge ndek kono)

kae itu (jauh)
jeglaḳ mangan makan
jongor

(contoh : ojok mrunu engko malah jongor)

- jatuh mengenaskan
jhêmbrêt becek berair
kari

(contoh : bukuku kari nang sekolah)

keri tertinggal
kate

(contoh : aku kate turu dikek)

arêp akan
kenek kenå dapat
kecelék

(contoh : aku mau kadung mrono lakok kecelek ganok opo-opo)

kapusan tertipu
kepèḳ

(contoh : arek iku kepek nyolong barang)

konangan ketahuan, terpergok
klèmprak gléthak geletak
klimbruk

(contoh : lek mari diumbah ku ojok diklimbrukno)

klumbruk menumpuk dengan tidak teratur
klumpuk[lower-alpha 5] kumpul kumpul
kòber péngin ingin
lêbus

(contoh : ambue cek lêbuse)

apêk, bacin bau tidak enak
cak mas, kakang kakak (lelaki)
kóngkó,[lower-alpha 6] kóngków, kóngkó-kóngkó mlangkring tongkrong, menongkrong
kòrak[lower-alpha 7] - sampah masyarakat, norak, kampungan
kòrdès[lower-alpha 8] - norak, kampungan
lalar, lalar gawé - kurang kerjaan
lapo

(contoh : lapo koen moring-moring ?)

ngåpå kenapa
lamis[lower-alpha 9] - penjilat, penggibah
lèkòh[lower-alpha 10] - nikmat
lek yen kalau
lèpò - semen (konstruksi)
liwèk, kliwèk

(contoh : ojok dikliwek'i borok'e)

kopek kelupas
longor, congok bodho, mendho bodoh
mari

(contoh : lek mangan wis mari ta?)

bar, rampung selesai
mari ngene

(contoh : mari ngene kate turu aku)

bar ngene, rampung iki habis ini
mari ngono bar ngono, rampung kuwi habis itu
mek

(contoh : mek siji ae gaoleh)

mung hanya
mamulo

(contoh : mamulo lek tak kandani iku sing manut)

mulane makanya
mêne

(contoh : mene doleno mrene yo)

sesùk besok
magreng gedhé, magrong besar, megah
masiyå

(contoh : masiyo ngunu aku yo gelem rek)

senajan walaupun
meḍak - sudah tidak terpakai
mentålå

(contoh : ojok mentoloan ambek wong tuane)

têgêl tega
mêsakat - menentang/tidak bisa diatur
adhek adhi adik (perempuan)
mènthòl, menthòl

(contoh : pupumu lapo kok menthol-menthol)

- bentol
mêngkorok

(contoh : uluku mengkorok kabeh cak ono sing gak beres)

- merinding
metekek - membusungkan dada
mòkòng - bebal
mòncròt muncrat muncrat
munjuk

(contoh : klambie mlorot unjokno talah)

munggah naik
nesu nesu marah
lesu lesu[lower-alpha 11]
mbidhêg

(contoh : arek kok duwe cangkêm mbidheg ae)

meneng terdiam tanpa kata
nḍak, gak

(contoh : gak usah koyok ngunu)

ora tidak
ndisor

(contoh : klambie nang ndisor kabeh)

ngisor ngisor
ndramus - tidak ada hentinya
ndìngkìk

(contoh : arek ndhìngkìk wong adus)

nginceng mengintip
ngapló mlongo termenung
ngòbus ngapusi menipu
ngòwòs ngèwès bocor (gas)
nyengkre ngalih pergi
ngêncilik - cabut/kabur
ngêndon, cangkruk nongkrong bersarang / nongkrong
ngetek

(contoh : lek ga gelem iku Yo wes talah ojok ngetek ae )

ngubêr mengejar gebetan
ning[lower-alpha 12] mbak kakak (perempuan)
òngkep, òngkeb

(contoh : hawane ongkêb cak)

sumuk, ungkêp gerah
òngkrèh - membongkar, membuat berantakan
pèk bèh (kata seruan)
pisan

(contoh : iki pisan ditakoni malah meneng ae)

sisan sekalian
pongor

(contoh : tak pongor kapok koen)

antêm tinju
rijik

(contoh : lek nyapu sing rijik cekne bojoe ga brewokên)

rêsik bersih
sak'akên, mêlas

(contoh : sak'akên arek iku)

mesakke, mêlas mendidih
semòyò,[lower-alpha 13] semayani nyemayani, njanjèni menjanjikan, berjanji
seru[lower-alpha 14]

(contoh : ojok sêru-sêru rek lek omong ku)

men, temen sangat
têkå

(contoh : aku mari teko' kunu )

såkå dari
thithik saithik sedikit

(contoh : alah thithik ae jok medhit-medhit ta)

jaka jaka, bujang bujang
yakapa, ya'apa, yak òpò, ya'òpò

(contoh : yok opo carae nùlise ?)

kepriyé, piyé bagaimana
warah-warah

(contoh : ojok warah-warah Yo rek)

omong-omong bilang-bilang
  1. "Dinas Kependudukan dan Pencatatan Sipil Kota Surabaya".
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Dialek Surabaya". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  3. "UNESCO Interactive Atlas of the World's Languages in Danger" (in bahasa Inggris, Prancis, Spanyol, Rusia, and Tionghoa). UNESCO. 2011. Archived from the original on 29 April 2022. Retrieved 26 Juni 2011. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help); line feed character in |language= at position 34 (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  4. "UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger" (PDF) (in Inggris). UNESCO. 2010. Archived from the original (PDF) on 31 Mei 2022. Retrieved 31 Mei 2022. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= and |archive-date= (help)
  5. Krauße, Daniel (2017). "A Description of Surabayan Javanese with Special Reference to its Linguistic Etiquette". The University of New Castle (in Inggris). Australia. doi:10.13140/RG.2.2.27512.14086/1.
  6. "KBBI Daring". kbbi.kemdikbud.go.id. Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan. Archived from the original on 2023-08-16. Retrieved 2026-01-02.


Kasala'an pametthèkan: Ditemukan tanda <ref> untuk kelompok bernama "lower-alpha", tapi tidak ditemukan tanda <references group="lower-alpha"/> yang berkaitan