Lompat ke isi

Bhâsa Jhâbâ Mataraman

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Bhâsa Jhâbâ Madiun-Kediri panèka Bhâsa Jhâbâ Mataraman ( Bhâsa Jhâbâ : ꦧꦱꦗꦮꦩꦠꦫꦩꦤ꧀ translit. Basa Jawa Mataraman ) iyâ arèya dialèk Jhâbâ modèren sè èghunaaghi è Wilayah budhajâ Mataraman neng è Jhâbâ Tèmor , [1]sè èangghep è Kawasan Madiun-Kediri bân Kediaman Keridi Tèmor Java. Istilah "Mataraman" arèya èmaksod ḍâ' wilayah kabudhâjâ'an sè èangghep è Jhâbâ Tèmor bârâ' lao', polana panèka provinsi sè paleng dimèn è Jhâbâ Tèmor modern sè èpassra'aghi ka pamarènta Hindia Bâlândhâ kantos ahèrra Perang Diponegoro sareng Kesultanan Mataram.[2]

Bhâsa Mataraman jhughân èghunaaghi è lowar wilayana Mataraman, akadhi è sabâgiyân kènè' è Kabupaten Malang, sabâgiyân kènè' è Kabupaten Jombang, bân è bagiân lao'na Kabupaten Jember (Wuluhan, Ambulu, Tempurejo) bân sadhâjâna kecamatan è bagiân lao'na Kabupaten Banyuwangi. Omomma, logat Mataraman sè eghuna’aghi è lowar dhaèra Mataraman ce’ bânnya’na èpangaro dâri logat Arekan. Menorot Sensus Penduduk 2020, persentase penutur bhâsa Jhâbâ è dialèk Mataraman ècapa'aghi 34,62% dâri total penduduk Jhâbâ Tèmor. Hal panèma, logat Mataraman panèka logat sè palèng bânnya' penuturna è Jhâbâ Tèmor.[3]

Ngopènè Budâjâ Jhâbâ

[beccè' | beccè' sombher]

Menorot pakar budâjâ bân dosen è Universitas Negeri Malang, Dwi Cahyono, è ḍâlem panalèktèghânna ngèngèngè Mataraman Jhâbâ, wilayah kabudâjâ'ân Mataraman èbhâghi dhâddhi duwâ': Mataraman Bârâ' (sè ècapo' wilaya Ngawi, Madiun, Magetan, Pacitan, bân Ponorogo) bân Mataraman Bârâ' (ècapo' wilayah Kediri, Blitar, Nganju, Trek, bân Tulung Tèmor) Java. Kasoghiyân budâjâ masyarakat Mataraman lebbi ghâmpang ètemmoè è Mataraman Bârâ' dâri Mataraman Bârâ'.[4]

Salaèn jârèya, dialèk Mataraman bhâsa Jhâbâ jhughân èghâdhui persentase sè sakonè' è Kabupatèn Jombang bân Kabupaten Malang, sanajjân pangangghuyânna èpangaro dâri dialèk arèkan.

Pan-bârâmpan kacamadân è bjâghiyân bârâ' bân lao'na Jombang, akadhi Bandar Kedungmulyo, bhâghiyân bârâ' Perak, bâgiyân Gudo bân bâgiyân Ngoro, andi' pangaro kabudâjâ'an Mataraman sanajân bâdâ jhughân bânnya' pangaro dâri logat Arèkan. Sabhâtara ghâpanèka, panotor dialèk Mataraman Bhâsa Jhâbâ è Kabupaten Malang èsebbhut è sabhâghiyân bârâ', bârâ'-lao' tamaso' daèrana Kasembon, sabhâgiyân dâri Ngantang, Donomulyo, sabâgiyân kènè' dâri Bantur, Malang Lao' sè abates Pantai Balekambang, sabâgiyân kènè' dâri Sumberpucung bân sabâgiyân dâri Kalipare.

  1. https://kabarjombang.com/sosial-budaya/bahasa-di-jombang-beragam-ada-matraman-dan-arek/
  2. Informasi singkat tentang Masyarakat Jawa Timur https://www.goodnewsfromindonesia.id/2016/12/27/ini-keunikan-yang-hanya-dimiliki-masyarakat-jawa-timur
  3. https://kabarjombang.com/sosial-budaya/bahasa-di-jombang-beragam-ada-matraman-dan-arek/
  4. Memahami Nilai dari Keluarga Mataraman https://www.ciputra.ac.id/library/belajar-nila-dari-keluarga/