Bhâsa Batak Toba
Bhâsa Toba Batak iyâ arèya bhâsa sè èghuna'aghi sareng orèng Toba Batak è sakobengnga Tase' Toba, Polo Samosir, bân ḍaèrah Tapanuli lao' Sumatera Lao', Inḍonesia. Bhâsa panèka tamaso' ḍâ' kalompo' bhâsa Austronesia bân tamaso' ḍâlem kalompo' bhâsa Batak.
Samangkèn èparkira'aghi bâḍâ ra-kèra 2.000.000 orèng sè abhâsa Toba Batak sè oḍi' è bâgiân bâgiyân bârâ' bân bâgiyân lao' Tase' Toba. Sistem tolèsan bhâsa panèka è jhâman lambâ' aghuna'aghi aksara Batak, namong samangkèn orèng sè aghuna'aghi para' kabbhi aghuna'aghi aksara Latèn.
Herman Neubronner van ḍer Tuuk panèka sala sèttong pelopor awwâl penelitian bhâsa Toba Batak, khusussa lèbât karyana nolès Alkètab abhâsa BatakToba . Bhâsa Batak Toba para' paḍe'e bân bhâsa Batak Angkola bân Manḍailing, saèngghâna tello' suku ka'ḍinto lebbi ghâmpang salèng ngartè èbandhingaghi bhâsa Batak laènna (Simalungun, Karo, bân Pakpak).[1]
Bhâsa Toba Batak bânni ghun èkoca'aghi bân panotor bhâsa sè oḍi' è ḍaèra Tase' Toba; bhâsa panèka bânnya' èghuna'aghi è ḍaerah laènna. Orèng towa sè oḍi' è loar Tase' Toba ghi' aghuna'aghi bhâsa ka'ḍinto ḍâlem komunikasi sabbhân arè sareng pottrana, paḍâ suku, bân orèng sè ngartè ḍâ' bhâsa Batak.Toba
Fonologi
[beccè' | beccè' sombher]ḍeskripsi è bâbâ panèka ètoro'è Nababan (1981).[2][3]
Konsonan
[beccè' | beccè' sombher]| Labial | Ḍental-
Alveolar |
Alveolar-
Palatal |
Velar | Glotal | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Plosif | nirsowara | p | t | k | ||
| asowara | b | d | ɡ | |||
| Afrikat | nirsowara | t͡ɕ | ||||
| arsowara | d͡ʑ | |||||
| Frikatif | s | h | ||||
| Nasal | m | n | ŋ | |||
| Trill | r | |||||
| Aproksiman | w | l | j | |||
Vokal
[beccè' | beccè' sombher]| aḍâ' | Tengnga | Buḍih | |
|---|---|---|---|
| Tèngghi | i | u | |
| Tengnga-tèngghi | e | (ə) | o |
| Tengnga-mabâ | ɛ | ɔ | |
| Mabâ | a |
Sejarah
[beccè' | beccè' sombher]Pangamatdhân Awwâl
[beccè' | beccè' sombher]Sala sèttong pangamatdhân sè palèng awwâl' è bhâsa Batak Toba sè èlakonè orèng ḍâri lowar komunitas Batak panèka catetdhân misionaris Baptis Nathan Ward, Evans Meers, bân Richarḍ Burton, sè ajhâlân ka ḍaèra Silinḍung è taon 1824. Bhâsa Batak panèka aghâḍhui kasaroju'ân bân bhâsa Melayu.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ "Wayback Machine" (PDF). labbineka.kemdikbud.go.id. Archived (PDF) from the original on 2025-06-02. Retrieved 2026-01-02.
- ↑ Greatheed, Samuel; Parken, Daniel; Williams, Theophilus; Conder, Josiah; Price, Thomas; Ryland, Jonathan Edwards; Hood, Edwin Paxton (1826). The Eclectic Review (in Inggris).
- ↑ Greatheed, Samuel; Parken, Daniel; Williams, Theophilus; Conder, Josiah; Price, Thomas; Ryland, Jonathan Edwards; Hood, Edwin Paxton (1826). The Eclectic Review (dalam bahasa Inggris). C. Taylor. hlm. 430.