Bahasa Tamiang

Tamiang, sè èkennal jhughân mènangka bhâsa Melayu Tamiang, panèka varian bhâsa Melayu sè èkoca'aghi sareng orèng Tamiang è Kabupatèn Acèh Tamiang, è wilayah tèmor Propinsi Acèh, sè langsong abatessan sareng Sumatera Lao'. Secara geografis tor historis, kadudukan Aceh Tamiang menangka titik transit ampon andaddiyagi perkembangan bhasa ka’dinto kalaben ciri khas dhibi’, bedeh ḍâri dialek Aceh tor Melayu Sumatera Utara.

È dâlem kaodhi'ân sabbhân arè, Tamiang abâdâhaghi bhâsa komunikasi sè utama è pangaturan informal, akadhi interaksi è pasar, pangaturan keluarga, bân bânnya' kagiatan tradisional bân budaya lokal. Orèng sè aghuna'aghi umumna bânnya' bhâsa, sanggup aghuna'aghi bhâsa Tamiang, Aceh, bân bhâsa Indonesia saleng ghâli menorot konteks sosial. Bhâsa Indonesia biasana èghunaaghi è kabâdâ'an resmi akadhi pendidikan bân administrasi, sanajân Tamiang pagghun mènangka penanda jati diri budaya masyarakat setempat. Bhâdhâna bhâsa Tamiang bânnè namong ècerminaghi dinamika linguistik orèng-orèng paseser tèmor Aceh, namong jhughâ nojjhuaghi proses interaksi budaya antara masyarakat Melayu sareng Aceh sè ampon kalampan è abad-abad sè tapongkor.

Dialèk

Bhâsa Tamiang èbâgi dâddhi duwâ' dialek otama, Tamiang Hulu bân Tamiang Hilir, sè bidhâna èbuktèaghi dâlem fonologi bân pemilihan vokal. Bhâsa Tamiang Hulu èghunaaghi è daerah-daerah akadhi Kacamatan Tamiang Hulu, Kejuruan Muda, bân Kottha Kuala Simpang, manabi dialèk Tamiang Hilir èghunaaghi è Kacamatan Seruway, Bendahara, bân bâgiyân dâri Manyak Payed.

Sala sèttong parbida'an sè èghâdhui antara duwâ' dialek panèka èngghi panèka è dâlem aghâdhui vokal akhir. Orèng Tamiang Hulu cèndhâng aghuna'aghi vokal /o/, contona dâlem oca' "Nak kemano," sè artena "bâ'na entar ka'dhimma?". Sabaligga, penotur Tamiang Hilir langkong seggut ngangguy vokal /e/, akadhi dhalem ungkapan “Nak kemane,” se padha artena.Karakteristik fonologis sè palèng khas dâri bhâsa Tamiang panèka lafal sowara /r/, sè bhidhâ dâri bhâsa Aceh bân bhâsa Melayu è sekitarna. Monyena arèya èkoca'aghi akadhi monyena uvular, padâ sareng r Perancis otabâ gh (غ) Arab. Dhalem tolesan, sowara paneka segghut èsebbhut "ġ" manabi ètemmoè è tengnga'anna oca', contona, deġeh, artena "deras" otabâ "cepet/cepet." Sabatara, bila badha e konco’na oca’, serreng etoles “q,” akadi dhalem dengoq, artena “dengar” otaba “mendengar.”

Karakteristik fonetik panèka aropaaghi penanda penting sè mabidhâ'aghi Tamiang dâri bhâsa Acèh standar bân varian Melayu laènna è Sumatra lao', sambi èpèyara identitas bhâsa orèng Tamiang.