Bahasa Manado
Bhâsa Manadon, sè èkennal jhughân mènangka Bhâsa Melayu Manado, iyâ arèya bhâsa kreol sè abâsa Melayu sè èghunaaghi sareng orèng Sulawesi Lao', Gorontalo, bân bâgiyân dâri Sulawesi Tengnga. Bhâsa panèka èkembhângaghi mènangka hasèl dâri interaksi sejarah antara Bhâsa Melayu bân bânnya' bhâsa lokal bân pangaro kolonial, bân kantos arèya abâdâhaghi bhâsa franca è dâlem kaodhi'ân sosial, budaya, bân ekonomi è wilayah panèka. Edhelem Bhâsa panèka andi' padâ sareng bhâsa Indonesia, namong nojjhu dâ' pangaro sè kuat dâri bhâsa Portugis bân Bâlândhâ mènangka hasèl dâri jhâjhârbâ'ân kolonial wilayah panèka. Sala sèttong sè khasna èngghi panèka aghuna'aghi awalan "ma-" otabâ "mo-" kaangghuy aghântè'è awalan Indonesia "me-," opama "momasa'" sè èmaksod èmasak. Bhâsa Manadon otamana èbhâsaaghi bân korang ortografi sè standar, sanajân è tolesan sabbhân arè, serrèng ètolès ngangghuy èja'an bhâsa Indonesia[1].
Oca' Ganti bân Kosa Kata Dhasar
[beccè' | beccè' sombher]È bhâsa Manadon, sistem kata ganti bhâsa dhibi' sè mabidhâ'aghi dâri bhâsa Indonesia. Oca’ “kita” (kaula) eguna’agi ka’angguy nyebbut oca’ settong oreng tunggal (I), katembang menangka wujud jamak akadhi e dhalem basa Indonesia standar. Sabatara oca’ “ngana” (ba’na) eguna’agi menangka patarana “kamu” (ba’na). Pèrbèdaan panèka ècerminaghè struktur pragmatis sè lebbi kontekstual bân ècatoraghi dâri bhâsa Manadonese[2].
Salaèn jârèya, bhâsa Manadon aghândhu' sajumlah oca' kosa kata sabbhân arè sè biasana èghunaaghi è dâlem parcakapan informal, è antarana pigi (entar), mangarti (ngartè), baku (saleng), jo (coma), so (ampon), bân nyanda (ta'). Oca'-oca' panèka abhânto bhâsa Manadonese sè khas, sè lurus, ekspresif, bân ghâmpang èkennal.
pan-bârâmpan contona frasa parcakapan è bhâsa Manadon è antarana:
- “Ngana so makang?” se artena “Ba’na la ngakan?”
- “Moi!Manado pe makanan so enak jo.” se artena "Bagus! Kakanan e Manado lebur."
Ungkapan-ungkapan panèka rèng-sèreng èghunaaghi è dâlem interaksi sabbhân arè bân bisa aghâbây wisatawan bân pengunjung lebbi ghâmpang akompolaghi sareng orèng lokal, khusussa è pasar tradisional, acara sosial, bân pangaturan sosial informal.
Oca' Ghenteh
[beccè' | beccè' sombher]Oca' ghenteh oreng
| Tunggal | Jamak | |||
|---|---|---|---|---|
| Penuh | Pendek | Penuh | Pendek | |
| Pertama | kita,
saya |
ta | torang, kitorang | tong |
| Kedua | ngana | nga | ngoni | ngo |
| Ketiga | dia | de | dorang | dong |
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Jurnal Pendidikan dan Konseling (JPDK). 4 (3). 2022-06-30. doi:10.31004/jpdk.v4i3. ISSN 2685-936X https://doi.org/10.31004/jpdk.v4i3.
{{cite journal}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ developer, mediaindonesia com. "Belajar Bahasa Manado Kata-Kata Sehari-Hari dan Artinya untuk Percakapan Mudah". mediaindonesia.com (in Indonesia). Retrieved 2026-01-22.