Bahasa Batak

Bhâsa Batak èngghi panèka kompolan bhâsa Austronesia sè èkoca'aghi sareng orèng Batak Sumatera Utara, Indonesia. Kelompok bhâsa panèka ngèbâ pan-bârâmpan varian otama, èngghi panèka Toba Batak, Karo, Simalungun, Mandailing, Angkola, bân Pakpak. Bâng-sèbâng varian andi' dialèk dhibi' bân karakteristik fonetik bân gramatikal sè khas, namong rèng-orèng panèka nojjhuaghi hubungan sejarah bân struktural mènangka bâgiyân dâri keluarga bhâsa Batak.

Variasi Otama

Bhâsa Toba Batak panèka bhâsa sè palèng bânnya' orèng sè aghuna'aghi, èparkiraaghi ra-kèra duwâ' juta, sè otamana èpadhâddhi è dâlem bân è sekitar Tase' Toba. Bhâsa panèka nojjhu dâ' pangaro Sansekerta sè kuat, khususèpon dâlem aksara bân tradisi sastra lisan, akadhi umpasa (puisi bân ungkapan tradisional). Varietas laènna, akadhi Mandailing bân Angkola, andi' afinitas struktural sè kuat, è bâkto Karo bân Simalungun nojjhuaghi parbida'an fonologis bân leksikal sè lebbi mencolok dâri varietas Batak laènna.

Sacara struktural, bhâsa-bhâsa Batak èkennal polana afiksasi sè sogi, baik awalan maupun akhiran akadhi akhiran -hon, sè fungsina èpadhâddhi -kan è bhâsa Melayu bân aghâdhui intonasi sè bisa èpangaro dâ' artena oca'. Kosa kata sabbhân arè nojjhuaghi pangaro Melayu sambi aghâdhui karakteristik Batak sè bhân-sabbhân. Sacara historis, bhâsa Bhâsa ètolès ngangghuy aksara Batak (aksara Batak), sanajân è pangangghuyân samangkèn aksara panèka sabâgiyân bânnya' ampon èghântè'è sareng aksara Latin.

Kosa Kata Sabbhân Arè

Pan-bârâmpan oca' sè umum è bhâsa Batak ècerminaghè kaodhi'ân sabbhân arè bân identitas kabudâjâ'ân orèng Batak. Contona, oca’ “mangan” (ngakan), “loja” (lesso), “horas” (salam otaba salam), “ulu” (cethak), ban angka dhasar akadhi “sada” (settong) ban “dua” (dhuwa’) bannya’ eguna’agi dhalem parcakapan sabban are ban dhalem konteks tradisional.

Oca'-oca' panèka bhunten coma abâdâhaghi alat komunikasi praktis namong jhughân abâdâhaghi penanda budaya bân tradisi. Contona, “horas” (salam) banne namong salam tape jugan nyampayagi hormat, persahabatan, tor solidaritas sosial e antarana oreng se acaca. Oca' sabban arè akadhi "mangan" bân "loja" noddhuaghi kadiponapa bhâsa panèka pagghun relevan è dâlem kaodhi'ân roma bân masyarakat, sambi makowat rassa abâreng bân identitas kolektif. Saterrossa, angka dasar akadhi sada, dua, bân salaènna, ècerminaghi sistem bilangan sè èghunaaghi è dâlem aktivitas ekonomi tradisional, upacara tradisional, bân perhitungan sabbhân arè, ètegghâsaghi jhâ' bhâsa Batak aghâdhui aspek praktis, ritual, bân simbolis dâlem struktur sosialna. Kosa kata sèderhana panèka, sanajân akaton sabbhân arè, nyadhiyaaghi jendela kaangghuy ngartè hubunganna bhâsa, kabudâjâ'an, bân kaodhi'ân sosial masyarakat Batak sacara keseluruhan.