Badudus

Badudus èngghi panèka ritual mandih kaangghuy nyoccè'aghi pangantan binè' è masyarakat Banjar, Kalimantan Lao', Inḍonèsia. Ritual Badudus biasana èlakoni è bâkto akabin, penobatan, bân è bâkto bulân kapèng petto' nganḍung (tian mandaring). Umumma, artèna ritual Badudus panèka abersè'è dhibi', sacara fisik bân mèntal. Tradisi Badudus ètojjuwaghi kaangghuy makowat dhibi' dâri bânnya' masalah psikologis sè dâtâng dâri lowar bân dâlem abâ'na dhibi'.

Latar belakang

Bâdâ tello' kadhâddhiyân otama sè èghâdhui ritual Badudus:

Sè pertama, mandih pangantan, bâgiyân dâri serangkaian upacara pakabinan tradisional Banjare, panèka mandih pangantan. Tojjhuwânna kaangghuy nyegghâ pangantan binè' bân sè lakè' dâri èserbu roh-erroh è bâkto manjhèng è palaminan bân kaangghuy mastèaghi parkawinan sè bhâkal dâtâng ta' ollè chobâh. Arèya polana bâdâ pihak-pihak sè ta' senneng kalabân pakabinan sè harmonis bân aghâdhui sihir otabâ ilmu cèllèng.

Se kapeng ḍuwa’, nalèka ngandung se kapèng settong ampon napa’ ka bulân petto’, upacara Badudus ka’dinto segghut èsebbut Mandi Tiang Mandaring (Mandang Tiang). Biasana, embu' sè bhâkal ngandung toju' è attas panci sè èbâli'aghi. Bâbinè' sè la towa lèma' kantos pettong orèng èpèlè kaangghuy mandhi'i embu' sè bhâkal nganḍung. Rèng orèng aghilirân ngocor aèng è attas cèthagga embu' sè bhâkal ngandung kalabân aèng kembhâng sè èpassra'aghi. Oreng sè palèng towa èangka' kaangghuy mandi’i èbhu sè nganḍung. Bâ'na èparcajâ negghu' upung mayang (tunas kembhâng) sè ghi' ètotop bân ècoco' kalabân telapak tanangnga. Manabi upung ghâpanèka ros-terrosan kalabân sèttong pokolan, panèka èangghep mènangka tandha sè beccè', noddhuaghi panyampaian sè lancar. Saterrossa, kembhâng mayang sè bâdâ neng upung langsung èpakalowar pas ècabbur aèng ka cèthagga tello kalè. Babine’ se epandi’i jarèya èpandi’i kèya kalabân aèng sè la èdu’a’aghi. Bhuru saellana jarèya babine’ jarèya èèdinè kalowar dâri paghâr mayang. Namong, sabellunna ngalakonè jârèya, èbhu kodhu ajhâlân è attas panci bân tellor ajâm sè èpasang è semma'na labâng kalowar.

Katello', è bâkto penobatan otabâ èberri'i gelar karajaan. Sabellunna badudus èmolaè, tokoh rohani karajaan otabâ ulama sè ètunjuk maos do'a salamet. Saellana jârèya, para hadirin èonjhâng kaangghuy ngakan cem-macemma kakanan tradisional Banjar akadhi wajik (nasè'), bubur habang (bubur nasè'), bân bubur putih (bubur celleng), sè èpassra'aghi. Hal ka'dinto ètoro'è sareng mahkotai rato sè bhâkal dâtâng. Saellana jârèya, rato sè bhâkal dâtâng bân lâ-bhâlâna ajhâlân ka pagar mayang (kennengngan ghâbây ritual abersè'è), è dissa' ampon èpasra'aghi bânnya' pakakas ghâbây badudus, è antarana piduduk (bantal). Ritual badudus èmolaè, è antarana ègosok bhâdhân, èsampo, èsèram kembang, èmandhi'i kalabân aèng do'a, èteppa' upung mayang (dâun kembang), bân saterrossa ècamporaghi mayang sè longgèr è attas cethagga, ètoro'è kalabân èbilas kalabân aèng sè berse. Siraman (upacara kaangghuy mabersè) èmolaè kalabân embu'na rato sè bhâkal dâtâng, para pamimpin agama, bân bhâlâ tangghâ karajaan.