Apel
| Apel
| |
|---|---|
Apel aropa'aghi jennis wâ'-buwâ'ân, otaba bisa èkoca'aghi buwâ sè èhasèllaghi ḍâri bhungkana apel. Apel biasana kolè'èn abârna mèra manabi ampon massa' bân bisa èdhâ'âr. Namong, bisa jhughân bârnana kolè'èn apel panèka abârna bhiru ḍâun bân konèng. Kolè'èn apel panèka abâk powa bân buwâna abâk ghâli. Apel panèka anḍi' pan-bârâmpan bighi è ḍâlem buwâna.
Ètimologi
[beccè' | beccè' sombher]Oca' apel ḍâlem bhâsa Inḍonèsia panèka èyènjhâm ḍâri oca' appel ḍâri bhâsa Bâlândhâ.[1]
Botani
[beccè' | beccè' sombher]Bhungkana apel aropa'aghi bhungka sè kènè' bân ḍâun sè lako ghâgghâr, tèngghina nyapa' 3 kantos 12 mèter, kalabân tajuk sè lèbâr tor biasanya bannya' ranca'an.[2] Ḍâunna panèka lonjhung kalabân lanjhângnga 5 kantos 12 cm bân lèbâr 3 kantos 6 cm. Kembhângnga apel mekkar è mosèm semmi, abhâreng kalabân canbâ'ân ḍâun. Kembhângnga apel panèka potè kalabân bâur mèra jhâmbhu sè abâk bhellây. È kembhângnga apel, panèka bâḍâ lèma' blâkotan, bân nyapa' diamèter 2,5 kantos 3,5 cm. Buwâna apel massa' è mosèm gugur, bân biasana diamèterra 5 kantos 9 cm. Inti buwâna apel anḍi' lèma' gynoecium sè tasoson akadhi bintang lèma' mata, bâng-sèbângnga èssè sèttong kantos tello' bighi.
Sajhârâ
[beccè' | beccè' sombher]Posat karaghâman genus Malus panèka è Turki tèmor. Bhungkana apel mongkèn aropa'aghi tombuwân sè lu-ghâllu dhâddhi tamennan tani,[3] wâ'-buwâ'ânna èbeccè' lèbât proses pamèlèyan sa'abiddhâ èbuwân taon. Iskandar Agung èyarghâi karana nemmowaghi tombuwân apel sè pentèt è Asia Minor è taon 300 SM. Apel mosèm cellep, sè èpettèk è ahèr mosèm gugur bân èsèmpen ḍâlem suhu sè abâk lebbi ḍâri titik bekku, ampon dhâddhi dhâ'âran penting è Asia bân Èropa sa'abiddhâ èbuwân taon, bân jhughân è Argèntina bân Amèrika Serikat sajjhâk kaḍâtengngan bhângsa Èropa.
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ "Nederlandse leenwoorden in het Indonesisch". In de Archipel (in Belanda). 2019-09-10. Retrieved 2026-01-10.
- ↑ "Malus pumila (cultivated apple): Go Botany". gobotany.nativeplanttrust.org. Retrieved 2026-01-10.
- ↑ "Vegetarians in Paradise/Apple History, Apple Nutrition, Apple Folklore, Apple Recipe". www.vegparadise.com. Retrieved 2026-01-10.