Anarkisme

Anarkisme panèka filsafat politik sè è dasarna nolak sadhaja bhângon otoritas hierarkis paksa, è antarana naghara, kapitalisme, bân lembaga-lembaga dominan laènna. Arèya èbâdâ'aghi dâri keyakinan jhâ' masyarakat bisa bân kodhu èator kalabân ta' èpaksa, lèbât asosiasi sukarela, solidaritas sosial, bân kebebasan individu sè padâ. Anarkisme èarteaghi mènangka teori politik bân sosial sè nolak èbâdâna lembaga sè ajaga paksaan bân hierarki sè ta' parlo bân ta' sah, akadhi naghara, aparat hukum sè represif, bân struktur kakobâsa'an ekonomi sè eksploitatif. È bânnya' literatur, anarkisme serrèng èpahami mènangka bhângon sosialisme libertarian, polana penekanan dâ' otonomi individu bân keadilan sosial è bidang ekonomi, sosial, bân politik. È dâlem konteks bhâsa Indonesia, Kamus Agung Bahasa Indonesia (KBBI) ajhârbâ'aghi anarkisme mènangka ideologi sè nolak kakobâsa'an naghara bân hokom-hokom sè mabâtesi kamardika'an pribadi.

Ciri-Ciri

Menangka ideologi politik, anarkisme èbângun è attas kritik mendasar dâ' kakobâsa'an bân hubungan sosial sè aghâdhui orèng è attas orèng laèn. Anarkisme èbâdâ'aghi dâri kaparcaja'an jhâ' tatanan sosial kodhu ta' ècèptaaghi kalabân paksaan bân otoritas, tapè bisa tombu dâri kasadaran, kerjasama, bân solidaritas antar individu. èbâdâ'aghi dâri panèka, anarkisme aghâdhui pan-bârâmpan prinsip inti, akadhi è bâbâ panèka:

Nolak naghara bân pamarèntah

Anarkisme aargumen jhâ' naghara, kalabân aparat hukum, militer, bân birokrasi, cèndhâng dhâddhi alat penindasan dâ' wargana. Pramela dhari ka’dinto, badhana nagara eangghep ta’ parlo tor malah madhateng babaja dha’ kamardika’an manossa.

Sistem hierarkis sè èlabân

Bânnè namong naghara, namong anarkisme jhughân nolak sadhaja bhângon hierarki paksa, è antarana kapitalisme, feodalisme, bân organisasi vertikal sè aghâbây hubungan dominasi (top-down).

Ngotamaaghi kabebasan, kasataraan, bân solidaritas

Nilai-nilai panèka èwujudaghi lèbât aksi langsung, akadhi pembentukan komune sukarela, kerjasama horizontal, saleng tolong, bân pangambilan kapotosan kolektif tanpa otoritas terpusat.

Dèmikian, anarkisme ta' bisa èpahami coma mènangka penolakan dâ' naghara otabâ kakobâsa'an formal, namong mènangka usaha radikal kaangghuy abâyangaghi polè kaodhi'ân sosial sè bebas dâri dominasi bân paksaan. Ideologi panèka aghâdhui penekanan jhâ' kamardika'an individu namong bisa èwujudaghi sacara samporna manabi èserrèng sareng kasataraan bân solidaritas sosial. Maske serrèng èangghep utopis otabâ ekstrim, pèkkèran anarkis pagghun relevan mènangka kritik dâ' praktek-praktek kakobâsa'an modern bân mènangka parengeddan jhâ' alternatif dâ' tatanan sè ampon èpaddek salanjangnga bisa.

Anarkisme