Lompat ke isi

Al-Muhtadi

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Abū Isḥāq Muḥammad bin Hārūn bin Muḥammad bin Hārūn al-Muhtadī bi-ʾLlāh (bhâsa Arab: أبو إسحاق محمد بن هارون الواثق‎; ca 833 – 21 Juni 870), lebbi èkennal kalabân nyama al-Muhtadī bi-ʾLlāh (bhâsa Arab: المهتدي بالله, "Èberri' pètodhu sareng Allah"), panèka khalifah Kakhalifahan Abbasiyah ḍâri Juli 869 kantos Juni 870, è jhâman"Anarki di Samarra".

Kakhalifahan

[beccè' | beccè' sombher]

Saellana sapopona sè anyama al-Mu'tazz èmakzulaghi bân èpatè'è  (m. 866–869) tangghâl 15 Juli 869, para pamimpin pangawal Turki mèlè al-Muhtadi mènangka Khalifah anyar tangghâl 21/22 Juli. Mènangka Khalifah, al-Muhtadi nèro tèngkana khalifah Umayyah Umar bin Abdul Aziz,[1] sè sacara luwas èyangghep pamimpin Islam teladan.[2] Mèlana ḍâri ghânèka, salèrana ajhâlâni kaoḍi'ân sè kerras bân solèh—khusussâ majhâu sakabbhina pakakas musik dâri Maligi—bân mimpin dhibi' è pangadhilân-pangadhilân pangadhuwân (mazalim), kantos ollè sokongan ḍâri ra'yat biyasa.[3] Kalabân makompol "kakowadhân bân kamampowan", salèrana terro mabâli otoritas bân kakobâsa'an Khalifah, sè ampon nyorot bâkto "Anarki è Samarra" sè èsebbhâbaghi sareng para jenderal Turki sè atokar.[4]

Al-Muhtadi ngaddhebbhi pangrosaghân Bani Ali è provinsi-provinsi, tapè anceman otama ka pamarènta'anna panèka komandan Turki.[1] Tokoh dominan è bulân-bulân partama pamarènta'anna panèka Salih bin Wasif, tapè salèrana jhughân ta' suksès nyadiyâ dana sè cokop ghâbây agâji pasukan. Maskè salèrana ngalakonè èksekusi wazir sabelluna, nyamana Ahmad bin Isra'il, bân maksa ka sèkretaris (kuttab), pamarènta'anna terros toron.[3] Moso otamana, panèka Musa bin Bugha al-Kabir, ngangghuy kasempadhân kasebbhut ghâbây abâli ḍâri "semi-pengasingan" è Hamadhan. Ḍâteng ka Samarra è bulân Dèsèmber 869. È ka'disaa' salèrana maksa al-Muhtadi ghâbây asompa ngokom Salih polana ampon ngèco' artana Kabiha, èbhuna al-Mu'tazz. Salih ngètek, bân Turki marosak para' maghâgghâr al-Muhtadi. Salèrana ngala ghun bâkto salèrana ajhânjhi bhâkal nyapora'aghi Salih, tapè mon Salih ta' kalowar, para prajurit-dhâ molaè marosak Samarra, kantos Musa bân pasukanna maburung bân mapecca orèng-orèng ghânèka. Lekkas saellana, Salih ètemmo bân ollè èksekusi sareng orèng-orèng Musa. Kalabân saka'dissa', Musa ngangka' abâ'na mènangka pejabat otama pamarènta'an, bân Sulaiman bin Wahb mènangka sèkretaris otamana.[1]

Ahli sajârâ Khatib ngoca' jhâ' al-muhtadi ajhâlâni pasa abadi sejjhâk molaè marènta kantos salèrana èpatè'è.

  1. 1 2 3 Zetterstéen, K. V. & Bosworth, C. E. (1993). "al-Muhtadī". Dalam Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Pellat, Ch. (ed.). Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (Edisi 2). Leiden: E. J. Brill. kaca 476–477. ISBN 978-90-04-09419-2.
  2. Cobb, P. M. (2000). "ʿUmar (II) b. ʿAbd al-ʿAzīz". Dalam Bearman, P. J.; Bianquis, Th.; Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Heinrichs, W. P. (ed.). Encyclopaedia of Islam. Volume X: T–U (Edisi 2). Leiden: E. J. Brill. kaca 821–822. ISBN 978-90-04-11211-7.
  3. 1 2 Kennedy, Hugh (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Edisi Second). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7. kaca 173
  4. Kennedy, Hugh (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Edisi Second). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7. kaca 169-173