Lompat ke isi

Al-Mu'tadhid

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Abū al-ʿAbbās Aḥmad ibn Ṭalḥah ibn Jaʿfar ibn Muḥammad ibn Hārūn (Bhâsa Arab: أبو العباس أحمد بن طلحة الموفق), lebbi èkennal kalabân asmana karaja'an al-Muʿtaḍid bi-llāh panèka khalifah Khilafah Abbasiyah dâri taon 892 kantos sedâ è taon 902.

al-Mu'tadhid panèka pottrana al-Muwaffaq, sè dhâddhi bupati bân pemimpin sè efektif è naghara Abbasiyah è bâkto pamarenta'an taretanna, Khalifah al-Mu'tamid. Menangka pangeran, al-Mu'tadhid atugas è bâbâna ramana è bânnya' kampanye militer, kalabân peran sè cè' pentingnga è dâlem penindasan Pemberontakan Zanj. Bâkto ramana sedâ è bulân Juni 891, al-Mu'tadhid aghântè mènangka bupati. Salerana ceppet makalowar sepupuna al-Mufawwid dâri tahta bân bâkto paman al-Mu'tamid sedâ è bulân Oktober 892, salerana naè' ka tahta. akadhi ramana, kakobâsa'an al-Mu'tadhid èghântong dâ' hubungan sè semma' sareng militèr. Hal ka'dinto pertama kalè èpaddek è bâkto kampanye è bâbâna Zanj bân èpèkowad kalabân ekspedisi salastarèna sè èpimpin langsung: al-Mu'tadhid terbukti mènangka khalifah Abbasiyah sè palèng aktif militer. Kalabân kakowadhân bân katerampilanna, èpon bisa mabâli sabagiyan dâri kakowadhân bân propinsi sè èlang è bâkto gejolak è dhâlem pân bârâmpan dekade sabellunna.

È dâlem serangkaian kampanye, èpon berhasil ngerebut polè provinsi Jazira, Thughur, bân Jibal, bân mabâli hubungan sareng Saffariyah è tèmor bân Thuluniyah è bârâ', sè ngamanaghi pangakuan mereka—maske sabâgiyân bânnya' coman simbolis—dâ' karaja'an khalifah. Keberhasilan panèka dâtâng kalabân ngorbannaghi ekonomi sè para' èfokusaghi kaangghuy ajaga tentara, sè ngasèlaghi èpabhâjheng bân ètambâi kakowadhân birokrasi fiskal pusat bân èkontribusiaghi dâ' reputasina mènangka khalifah sè tamak. Al-Mu'tadhid èkennal polana kejamna è dâlem ngokom penjahat, bân saterrossa para sejarawan ampon nyathet aghâdhui penyiksaan sè bânnya' bân ta' biyasa. E bâkto pamarenta'anna, ibukotana èpindahaghi polè ka Baghdad. Saellana jareya pas epaddek pole kottha jareya e dhalem skala se raja. sebagai Pendukung kuat ortodoksi Sunni tradisionalis, èpon tetep ajaga hubungan sè beccè' sareng Banu Ali, bân aghâdhuân minat dâ' elmo alam, èpon jhughân mabâru sokongan khalifah ghâbây para ulama bân ilmuwan.

Maskeya berhasil, pamarenta'an al-Mu'tadhid akhèrra talèbât panḍâ' kaangghuy mabâli obâ'ân sè langgeng è khilafah, bân kebangkitan sè èpimpin talebât aghântong dâ' bâdâna tokoh-tokoh sè pèlak è attas naghara. Maske pamarenta'an sè pandha' dâri pottrana sè korang sanggup bân ahli warisna, al-Muktafi, ghi' mabâdâhaghi pan-bârâmpan prestasi bhâghus, khusussa pencaplokan wilayah Thuluniyah, para penerusna ta' andi' kakowadan sè padhâ bân moso anyar kalowar dâri Qaramitah. Salaèn jârèya, faksionalisme è dâlem birokrasi, sè ampon èjhârbâ'aghi è taon-taon ahèrra pamarenta'an al-Mu'tadhid, ngèlemma'aghi pamarenta'an Abbasiyah è dhâlem pan-bârâmpan dekade sè bhâkal dâtâng, akhèrra aghâbây khilafah bâdâ è serangkaian tokoh militer sè asaing, sè èpuncak è penaklukan Buyid è Baghdad è taon 946.

kehidupan sè awwâl

[beccè' | beccè' sombher]

Al-Mu’tadhid è lahirraghi kalabân asma Ahmad. Salerana panèka pottrana Talha, sala sèttong pottrana khalifah Abbasiyah al-Mutawakkil (m. 847–861). Ebhuna panèka abdi Yunani sè anyama Dirar (sedâ September 891, èkobur è al-Rusafa). Tanggal kalahiranna sè teppa' ta' èkataoè; polana ècatat aomor tello polo bâllu' otabâ tello polo sèttong taon è bâkto naik tahta, èpon lahir è sekitar taon 854 otabâ 861. È taon 861, al-Mutawakkil èpate'è sareng para pangawal Turk sè asekongkol sareng pottrana sè palèng towa al-Muntashir (m. 861–862). Arèya molaè periode gejolak dâlem, sè èkennal mènangka "Anarki Samarra" è ibukota Khilafah, sè berahir è taon 870 kalabân naik tahta paman Ahmad, al-Mu'tamid (m. 870–892). Namong, kakowadhân sè nyata ampon ghâgghâr ka tanangnga prajurit abdi Turki (ghilmān) bân ramana Ahmad dhibi', Talha, sè, mènangka komandan militer Kepala Khilafah, atugas mènangka perantara otama antara pamarèntah bân Turk. Ngala' nyamana al-Muwaffaq sè èhormati menorot gaya para khalifah, Talha langsong dhâddhi pangobasa sè efektif è Khilafah, posisi sè èpèyara è taon 882 saamponna usaha gagal al-Mu'tamid kaangghuy buru ka Mesir sè aghâbây ètahan è bâbâna tahanan è roma.

Otoritas khilafah è provinsi-propinsi robbhu è bâkto "Anarki Samarra", sè ngasèlaghi pamarèntah pusat è taon 870-an kaèlangan kontrol efektif è attas sabâgiyân bânnya' khilafah è lowar metropolitan Irak. È bârâ', Mesir ampon èbâwah kakobâsa'an prajurit budak Turk Ahmad binTulun, sè jhughân aperrang kaangghuy ngator Suriah kalabân al-Muwaffaq, è bâkto Khurasan bân sabâgiyân bânnya' è Timur Islam ampon èkala' sareng Saffariyah, dinasti Persia sè ampon nyingkiraghin sekutu Abbasiyah, Thahiriyah. Kabânnya'an dâri semenanjung Arab jhughân èghâdhui kakobâsa'an lokal, è bâkto è Tabaristan dinasti Zaydi Syiah radikal mundut alih kakobâsa'an. Bahkanè Irak, pemberontakan Zanj, abdi Afrika sè èbâkta kaangghuy alako è perkebunan Irak hilir, ngancem Baghdad dhibi', bân lebbi jhâu è dâjâ, Qaramitah muncul mènangka ancaman anyar. Pemerintahan Al-Muwaffaq èpenuhi sareng perjuangan kaangghuy nyalamettaghi khilafah sè rapuh dâri robbhu. Usahana kaangghuy ngaolle polè kakobâsa'an Mesir bân Suriah dâri Ibnu Tulun gagal, sanajân Ibnu Tulun sanggup èpabhâjheng wilayahna bân èkennal mènangka pangobasa mandiri, namong al-Muwaffaq berhasil ajâgâ inti Khilafah è Irak kalabân nolak Saffariyah sè èmaksod kaangghuy arèbbu' Baghdad bân nundukaghin Pemberontakan Zanj saellana abit aperrang.