Lompat ke isi

Al-Ma'mun

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Abu al-Abbas Abdullah bin Harun al-Rasyid (bhâsa Arab: أبو العباس عبد الله بن هارون الرشيد, Abū al-ʿAbbās ʿAbd Allāh bin Hārūn ar-Rašīd; 14 Sèptèmber 786 – 9 Agustus 833), lebbi èkennal kalabân gellarra, al-Ma'mun (bhâsa Arab: المأمون,  al-Maʾmūn), panèka khalifah Abbasiyah ka pètto', sè marènta ḍâri taon 813 kantos sèdhâna è taon 833. Salèrana aghentè'è tarètan sambhungnga sè anyama al-Amin saellana perrang satarètanan suksès è kamennang sareng al-ma'mun. Al-Ma'mun èkennal mènangka khalifah sè anḍi' pendidikan tèngghi bân anḍi' pangaterro sè rajâ ka kaèlmowan. Jhâman pamarènta'anna Al-Ma'mun bâḍâ kamajuwân Èlmo Pangataowan, filsafat, Èkonomi, bân senni.[1][2]

Kalahèrânna bân Kalowarghâ

[beccè' | beccè' sombher]

Kalahèran

[beccè' | beccè' sombher]

Salèrana èlahèrraghi è partengnga'an bulân Rabiul Awwâl taon 170 H (ra-kèra tangghâl 14 Sèptèmber 786), sè bâkto ghânèka teppa' kalabân sèdhâna tarètanna eppa'na, Al-Hadi sè pas aghentè'è eppa'na al-Ma'mun, panèka Harun ar-Rasyid.[3]

Kalowarghâ

[beccè' | beccè' sombher]

Al-Ma'mun panèka orèng ka 2 sè marènta è katoronan Harun ar-Rasyid, salaènna ghânèka tarètan-tarètanna sè laèn panèka al-Amin bân al-Mu'tasim sè dhâddhi khalifah, bân sè laènna panèka al-Qasim bân al-Mu'taman. Katoronan al-Ma'mun taḍâ' sè nerrossaghi salèrana mènangka khalifah, pamarènta'an èterrossaghi sareng tarètanna, panèka al-Mu'tasim, bân terros ka ana'na al-Mu'tasim sè anyama al-Watsiq.[3]

Dhâddhi khalifah

[beccè' | beccè' sombher]

Atokar sareng al-Amin

[beccè' | beccè' sombher]

È taon 802, Harun ar-Rasyid, eppa'na al-Ma'mun bân al-Amin marènta al-Amin ghâbây aghentè'è, bân al-Ma'mun dhâddhi gubernur Khurasan bân dhâddhi khalifah saellana al-Amin. Ècatet jhâ'  al-Ma'mun lebbi towa ḍâri ḍuwâ' tarètanna, tapè èbhuna asalla ḍâri Pèrsia, bân èbhuna Al-Amin panèka angghuta kalowarghâ Abbasiyah sè kasohor, panèka Zubaidah binti Ja'far.[4]

Saellana sèdhâna ar-Rasyid è taon 809, hubungan antarana ḍuwâ' tarètan kasebbhut ta' bhâghus. Mènangka bâlâssân ka gerraghân al-Ma'mun è lowar kakhalifahan, al-Amin ngangka' ana'na dhibi', Musa, sè aghentè'è amin. Hal ka'dinto alanggar ka wâsiyat ar-Rasyid, sè dhâddhi sebbhâb perrang satarètanan sè al-Ma'mun arèkrut pasukan Khurasani sè  èpimpin sareng Thahir bin Husain (sèdhâ 822), terros makala pasukan Al-Amin. Taon 813, al-Amin ajhâlâni èksekusi bân al-Ma'mun dhâddhi khalifah.[4]

Sombher-sombher

[beccè' | beccè' sombher]
  1. al-Ṭabarī, Abū Jaʿfar Muḥammad ibn Jarīr (1987-01-01). The History of al-Ṭabarī Vol. 32: The Reunification of the ʿAbbāsid Caliphate: The Caliphate of al-Maʾmūn A.D. 813-833/A.H. 198-218 (dâlem bhâsa Inggris). SUNY Press. ISBN 978-0-88706-058-8.
  2. Moller, Violet (2019-06-12). "Power And Curiosity: How The Abbasid Caliph Al-Mamun Pushed The Boundaries Of Scientific Knowledge". History Hub Chalke History Festival (dâlem bhâsa Inggris). Èaksès tangghâl 21-01-2026
  3. 1 2 AS-SUYUTHI. Tarikh Khulafa`: Sejarah Para Penguasa Islam. Jakarta: Pustaka Al-Kautsar, 2006. ISBN 979-592-175-4
  4. 1 2 As-Suyuthi, Imam (2013). Tarikh khulafa' (dâlem bhâsa Melayu). Dewan Pustaka Darussofiah. ISBN 978-967-11789-0-4.