Lompat ke isi

Aksara Incung

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Aksara Incung otabâ Sorat Incung (bhâsa Kerinci: Suhat Incoung) èngghi panèka sala sèttong macem aksara Abugida sè èghuna'aghi ka'angghuy nolès sareng orèng Kerinci, sèttong suku sè ngennengngè è tèngghina Jambi. Aksara Incung èghuna'aghi neng è wilajâ tradisional samangkèn bâḍâ è dâlem administrasi Kabupatèn Kerinci bân Kotta Songai Possa', Propinsi Jambi.[1]

Saccara linguistik, sorat artèna 'tolèsan', dhinèng incung artena 'mirèng' otabâ 'terpancung' ḍâlem bhâsa Kerinci. Tolèsan panèka aropa'aghi ris-ghâris sè loros, tong-potong, tor melkot sè `etolès kalabân mirèng pan-bârâmpan dhârâjhât.[2]

Aksara Incung aropa'aghi wârisân kabhudhâjâ'ân bângatowana orèng Kerinci. Aksara panèka eghuna'aghi ka'angguy dokumentasi sajhârâ bângatowana, sastra ḍâlem wujud carèta prosa tarèsna tor kasossa’an, parjhânjhiyân tradisional, tor mantra.[3]

Asal-Mowasal

[beccè' | beccè' sombher]
Ḍaftar aksara-aksara Incung.

Aksara Incung aropa'aghi toronan ḍâri aksara Sumatra Kona, sè èkennal jhughân aksara pasca Pallawa. Aksara panèka asalla ḍâri aksara Brahmik sè èghuna'aghi è Inḍia. Menorot Kozok, toronan aksara pasca Pallawa è Sumatra lao’ ènyamaè kalompo’ aksara Rencong. Kalompo' aksara Rencong èbâgi dhâddhi tello' subkalompo':

  1. Sorat Incung’ sè èghuna'aghi è Kerinci, Jambi.
  2. Aksara ulu sè èghuna'aghi è Bengkulu bân Somatra Lao' (tamaso' Komering, Lebong, Lembak, Lintang, Ogan, Besemah, Rejang, bân Serawai).
  3. Aksara lampung sè èghuna'aghi è wilajâ Lampung.[4]

Nyama Sorat Incung jhughân ètolès è ḍâlem naskah kona sè aghuna'aghi aksara Incung, akadhi naskah posaka Rajo Sulah ḍâri Siulak Mukai. Pamukka' oca' ḍâri naska kasebbhut monyèna "hah basamilah mujur akung mangarang surat Incung" . Panèka nandhâ’aghi jhâ’ naskah kasabbhut ètolès kalabân aksara sè ènyamaè masyarakat sorat Incung.[5]

Pangangghuy aksara Incung mungkèn èmolaè è abad ka-14 kantos ka-15 Masèhi. Naska sè palèng kona sè aghuna'aghi aksara panèka èngghi panèka ḍuwâ' kaca ḍi-buḍi ḍâri kètab Undang-Undang Tanjung Tanah.[4]

Bâḍâna aksara Incung lu-ghâlluna èlaporaghi sareng William Marsden è abad ka-19 Masehi. William nyatet aksara Incung ḍâri informan ghuru asli Kerinci sè adhâghâng ka Bengkulu.[1]

Naska Kona

[beccè' | beccè' sombher]
Naskah incung è attas media kertas.

Naska-naska kona sè ètolès aghuna'aghi aksara Incung ghi' èsèmpen mènangka posaka sareng orèng Kerinci kantos samangkèn. Aksara Incung ètolès è attas acem-macem bahan, è antarana tanḍu' kerbhuy, perrèng, kolè'na kaju, dhâlubâng, bân tolang.

  1. 1,0 1,1 Voorhoeve, Petrus (1970). “Kerintji Documents”. No. 4, kaca. 369-399.
  2. Alimin, dkk. (2003). Sastra Incung Kerinci. Kerinci: Dinas Pariwisata bân Kabhuḍhâjâ'ân Kabupatèn Kerinci.
  3. Sunliensyar, Hafiful Hadi. Idu Tawa Lam Jampi: Mantra-mantra dalam Naskah Surat Incung Kerinci. Manuskripta, [S.l.], Vol. 8 (1). Kaca. 31-53. Juli 2018. ISSN: 2355-7605.
  4. 4,0 4,1 Kozok, Uli. (2006). Kitab undang-undang Tanjung Tanah: naskah Melayu yang tertua. Sombher panèka èkala' ḍâri Wikigherbhung Inḍonèsia. ISBN 979-461-603-6. OCLC 225737665.
  5. Andhifani, W. R. (2012). "Naskah Kuna Pusaka Raja Sulah Desa Siulak Mukai Kerinci Jambi". Jurnal Siddhayatra, 17(2), 62-69.