Lompat ke isi

Aji Muhammad Idris

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Sultan Aji Muhammad Idris panèka Sultan sè kapèng 14 ḍâri Kâsultanan Kutai Kartanegara ing Martadipura sè mârènta ḍâri taon 1735 kantos taon 1778. Sultan Adji Muhammad Idris panèka pottra Adji Dipati Anom Panji Mendapa bân Adji Datu Pangiang Penggih. È bâkto naè' ka tahta, salèrana ngala' nyamana Islam ka'angghuy nanḍhâ'aghi maso'na Islam dâ' Kâsultanan Kutai Kertanegara. hal panèka jhughân noḍḍhu'aghi pângallèyan ḍâri kârajhâan Hindu dâ' kârajhâan Islam.[1]

Carèta Oḍi'

[beccè' | beccè' sombher]

Sa'ellana ongghâ ka tahta, salèrana ngèḍing jhâ' VOC panèka sala sèttong ancaman sè palèng rajâ ghâbây kârajha'anna. Salèrana abhânto ramana, La Maḍukellèng, rato Makasar, è ḍâlem alabân VOC. Saterrrosa, è taon 1736-1737, èpon toron langsong mimpin perrang alabân pasughân VOC.[1]

Kâtoronan

[beccè' | beccè' sombher]

Sultan Adji Muhammad Idris anḍi' binè bân selir bân anḍi' 7 pottra lake' bân binè':

KDYMM Rato Permaisuri

[beccè' | beccè' sombher]

KDYMM Seri Paduka Baginda Rato Permaisuri Andi Rianjeng otabâ Andin Duyah otabâ Aji Putri Doyah gelar I Doya Aji Putri Agung pottrè ḍâri Andi Petta Ka Sibengareng Bin Andi La Maddukellèng bân Andin Anjang Binti Sultan Aji Muhammad Alamsyah ḍâri Paser mabhâbbhâraghi:

  1. Aji Putri Intan alias Aji Kengsan gelar Adji Putri Intan, agellar Petta Laburanti, lahèr taon 1736.
  2. Aji Imbut agellar Sultan Aji Muhammad Muslihudin aliyas Meruhum Aji Kembang Mawar, ḍhâḍḍhi Sultan sè kapèng 15 è Kâsultanan Kutai Kartanegara, ngallè pusat pâmârèntaan ḍâri Pestagan Jembayan ka Pengghir Pandan Tenggarong, lahèr taon 1737.
  3. Aji Pangeran Berajanata
  4. Aji Dayang

KDYMM Ratu Mahadewi

[beccè' | beccè' sombher]

KDYMM Seri Paduka Baginda Ratu Mahadewi Dayang Sungka Binti Tan Panjang Bin Adipati Maharaja Marga Nata Kusuma panèka Adipati Kârajhâan Kutai Mulawarman è wilaya Muara Gelumbang Ma-Bengkal, mabhâbbhâraghi:

  1. Aji Pangeran Megan agellar Aji Pangeran Maharaja Nata Kusuma ḍhâḍḍhi Adipati è Muara Gelumbang dan Muara Bengkal.
  2. Aji Pangeran Amjah Mas Aria Gelar Aji Pangeran Sri Bangun I ḍhâḍḍhi Adipati Kota Bangun panèka sè èsebbhut sareng Raja Seri Bangun.

Selir Sang Nata

[beccè' | beccè' sombher]

Aji Endot panèka Selir ḍâri Sultan Aji Muhammad Idris bân mabhâbbâraghi:

  1. Aji Rembati
  2. Aji Siti Berawan

Ḍâri Selir laènna, Sultan Aji Muhammad Idris anḍi' pottrè:

  1. Aji Galuh Besar
  1. Aji Putri Intan neggu’ gellar Petta Laburanti Digilirang Paniki Wajo, akabin sareng La Maliungeng Arung Paniki, pottrana La Parusi Petta Buranti: Leluhurna ghi’ ta’ èkaonengè.
  2. Sultan Aji Muhammad Muslihuddin andi' pottra lake' ban bine' ḍâri 2 raji:
    1. KDYMM Seri Paduka Baginda Ratu Permaisuri Aji Ratu Tatin anḍi' pottra lake':
      1. Aji Kuncar's agellar Sultan Aji Muhammad Salehuddin I
      2. Aji Pangeran Praboe Kusuma Ningrat
    2. KDYMM Yang Mulia Ratu Mahadewi Ratu Pua Areng Putri Rato Bugis bân pottra-puttrena:
      1. Aji sè kalonta
      2. Aji Kupang
      3. Aji Unuk
      4. Aji Seman
  3. Aji Pangeran Beranata, rajina ta' ekataowe nyamana bân anḍi' pottre:
    1. KDYMM Seri Yang Mulia Ratu Leko Aji Ratu Zuziah. Binè Katello' ḍâri Sultan Aji Muhammad Salehuddin I.
  4. Aji Pangeran Megan agellar Aji Pangeran Marga Nata Kesuma mènangka Adipati è Muara Gelumbang bân Muara Bengkal: Leluhurna ta’ ekataowe
  5. Aji Pangeran Amjas Mas Aria agellar Aji Pangeran Seri Bangun I, mènangka Adipati Kota Bangun. Arèya sabâbbhâ èkennal mènangka Rato Seri Bangun, pottrana 1 binè:
    1. nyamana binèna ta' èkennal, asalla ḍâri orèng Keluaran kalabân ana' lake':
      1. Aji Pangeran Raga neggu' agellar Aji Pangeran Seri Bangun II otaba Aji Pangeran Singa Merdan, ḍâḍḍhi Adipati Kota Bangun, anḍi' raji, Sim Luan Nio, ban anḍi' pottrè sèttong: YM Gundik Sang Nata Aji Soja Ibu Aji Pangèran Mangkunegara (Gundik Sultan Sultan Aji Muhammad Sulaiman )
  6. Aji Rembati amantan sareng Aji Pangeran Dipati Kusumaningrat Bin Pangeran Suryanata Bin Ratu Agung Bin Aji Geger agellar Sultan Aji Muhammad Alamsyah (Adipati Kutai Kartanegara) ḍâri Kâsultanan Paser (èmakamaghi è Kerakup, Muara Kedang, Bongan) anḍi' pottra:
    1. Aji Pangeran Lemper panèka sala sèttong Adipati è Kesultanan Kutai Kartanegara bân èangka' sareng Sultan Aji Muhammad Muslihuddin è taon 1780 mènangka Adipati Lemper.
    2. Aji Pangeran Kuning, kalabân agellar Aji Pangeran Lemiang, panèka sala sèttong Adipati è Kesultanan Kutai Kartanegara bân èangka' sareng Sultan Aji Muhammad Muslihuddin mènangka Adipati Lemiang è taon 1760 (èkobhur è Lemiang, Bongan, Kutai Bârâ').
  7. Aji Siti Berawan, panèka sala sèttong pahlawan binè' sè kalonta è Kesultanan Kutai amarghâ Aji Siti Berawan cè' kalontana kalabân jiwa pahlawanna, salèrana mimpin Benuaq Songai Ohong ka'angghuy merrangè Suku Hiban è perbâtâsân Kerajhâan è Banjarmasin bân Sungai Buhang (Kalimantan Lao'), samarèna matè èkobur è Kanjui Tanjui Lakum Isui).
  8. Aji Galuh Rajâ amantan sareng rajhâf Berau sè ka-14, Sultan Muhammad Zainal Abidin. Kabinan panèka ta' ngasèlaghi pottra, bân Aji Galuh rajâ resmi apèsa sareng Sultan Muhammad Zainal Abidin. Aji Galuh rajhâ lajhu abali ka Kesultanan Kutai Kartanegara.
  1. 1,0 1,1 Wirawan, Nadhifa Aurellia."Kisah Sultan Aji Muhammad Idris, Pahlawan Nasional Pertama dari Kaltim". Èaksès 2025-12-25.