Ahmad bin Hanbal
Ahmad ibn Hanbal (Arab: أحمد بن حنبل, lahèr 20 Rabi al-Awwal 164 AH (27 November 780) - sèdhâ 12 Rabi al-Awwal 241 AH (4 Agustus 855))[1] panèka sarjana hadi bân ahli Islam. èpon lahèr è Mary, Turkmenistan, Afghanistan lao'. Salèrana jhughân èkennal kalabân nyama Imam Hanbali.
Awwâl pangajhârân
[beccè' | beccè' sombher]Pangajhârân partama sè ahli èngghi panèka Al-Qur'an, sè èhafal è bâkto aomor 15 taon. Salèrana jhughân samporna ahli è dâlem maos bân nolès, ḍhâdḍhi èkennal mènangka sala sèttong sastrawan sè palèng bhâgus. Saterrossa molaè teliti kaangghuy ngajhâri hadits è omor 15 taon. Salèrana ampon ajhâr hadits molaè ghi' kènè' bân kaangghuy ngajhâri hadits panèka, salèrana ampon apinda otabâ hijrah ka Syam (Syria), Hijaz, Yaman bân naghârâ-naghârâ laènna saèngghâ akhèrra salèrana ḍhâdḍhi ulama' aghâma, taqwa bân pertapa. Abu Zur’ah ngoca’ jhâ’ abâ’na la ngafallaghi 12 bukuna kalabân atè. Orèng rowa afal kantos sajuta hadits. Imam Syafi'i adhâbu parkara Imam Ahmad,
"Saellana abdhina mangkat dâri Baghdad, tadâ' orèng sè abdhina adhingghallaghi e ka'dissa' sè lebbi molje, lebbi taqwa tor lebbi pènter ètèmbhâng Ahmad bin Hambal."
Abdur Rozzaq Bin Hammam sè jhughân sala sèttong ghuruna toman adhâbu, “sèngko’ ghi’ ta’ tao nangalè orèng sè pènter bân pènter akadhi Ahmad Bin Hanbal” [2]
Robâna
[beccè' | beccè' sombher]Dhâbuna Muhammad bin ‘Abbas An-Nahwi, kaulâ toman nangalè Imam Ahmad bin Hambal, ropana ta’ talèbât tèngghi jhughân ta’ talèbât pandâ’, robâna gânteng, gi’ badâ celleng è jânggu’na. Orèng rowa senneng ngangghuy kalambhi celleng bân celleng, sorban bân kaèn. Sè laèn ngoca’, “Kolè’na celleng”
Kalowarghâ
[beccè' | beccè' sombher]èpon akabin è omorra 40 taon bân narèma bherkat sè bânnya'. Salèrana ngaghungè pottra solèh dâri para rajina, sè noron èlmona, akadhi Abdullah sareng Salih. kaduwâ'na la'-mala' nerrossaghi bânnya' pangataowanna ramana.
Pottrana, Salih, ngoca’, “Eppa’ toman acarèta, Husyaim sèdhâ è bâkto sèngko’ ghi’ aomor dupolo taon, è bâkto jarèya sèngko’ la ngafallaghi sakabbhina sè èkèding dâri abâ’na.”
Abdullah, ana’na sè laèn, ngoca’, Eppa’ toman ngoca’ ka sèngko’, “kala’ buku Mushannaf Waki’ apa’a bhâi sè èkaterro, pas atanya apa sè èkaterro bâ’na parkara matan, pas sèngko’ abâlâ’â ka sanad, otabâ sabhâligghâ, bâ’na atanya’a parkara sanad, pas sèngko’ abâlâ’â ka matan.”
Abu Zur’ah toman ètanya’aghi, “Wahai Abu Zur’ah, sapa sè lebbi kowat ngafallaghi? Bâ’na apa Imam Ahmad bin Hambal?” Salèrana nyaot, “Ahmad”. Orèng rowa ghi' ètanya'aghi, "Bârâmma bâ'na tao?" èjâwâb, "Kaulâ nemmo jhâ' nyamana para narator ta' ècatet è adâ'na buku, polana èpon ngafallaghi nyamana para narator, è bâkto kaulâ ta' bisa." Dhâbuna Abu Zur’ah, “Imam Ahmad bin Hambal ngafallaghi sajuta hadits.”
Kapatèan
[beccè' | beccè' sombher]Imam Ahmad bin Hambal molaè sakè' è malem Râbbhu, duwâ' arè bulân Rabi'ul Awwal taon 241 Hijriyyah, salèrana sakè' sangang arè. È bâkto panyakèddhâ molaè sajân parah bân rèng-orèng è jâdiyâ tao ka parkara jarèya, rèng-orèng jarèya èntar ka jâdiyâ sèyang malem.
Sakè’na sajân parah arè ka arè, è arè Kemmis bân sabellunna sèdhâ abâ’na aberri’ tandhâ ka kalowarghâna kaangghuy alaksana’aghi wudu’, pas èjhâlânnaghi kaangghuy abâ’na. È bâkto alaksanaaghi wudu', Imam Ahmad teppa'na maca dzikr bân aberri' isyarat ghâbây rèng-orèng ghâpanèka kaangghuy ajhâlânaghi ghârigghi'na. Salèrana sèdha è arè Jum'at lagghu, è bâkto tangghâl 12 Rabi'ul Awwal 241 H è omorra 77 taon è kottah Baghdad. Salèrana èkobur è pasarèan al-Harb, bânnya'na orèng sè aberri' ta'ziah ta' bisa èbitong, bâdâ sè ngoca' jhâ' jumlana èpaè' 1,7 juta orèng. panèka bhuktè dâri oca'na ghâbây para pamimpin bid'ah: "È antarana kaulâh bân panjhennengngan bâdâ arè sè bhâkal dhâddhi mayyit." Saèngghâ Abdul Wahhab Al-Warraq ngoca': “Kaulâ sadhâjâ ta' toman ngèdingaghi kalompo' è jhâman jahiliyah, bân jhughân è jhâman Islam, akompol è jhâman pasarèyan sè lebbi bânnya' jumlana dâri akompol orèng è pasarèyan Ahmad.”[3]