Ahmad Yasawi
Khawaja Ahmad Yasawi atau Ahmed Yesevi (bhâsa Arab: أحمد يسوي, bhâsa Uzbek: Ahmad Yasaviy, Аҳмад Ясавий, ئەحمەد يەسەۋىي; bhâsa Kazakh: Ахмет Ясауи, Axmet Yasawï, احمەت ياساۋئ; bhâsa Turkmen: Ahmet Ýasawy, Ахмет Ясавы, آحمِت يَسَویٛ; bhâsa Turki: Ahmet Yesevi; lahèr è Sayram, 1093 - sèdhâ è Turkistan, 1166) panèka panyair bân ghuru sufi dâri bhângsa Turk,[1] tor sala sèttong ghuru tasawuf palèng awwâl sè apangaro dâ' parkembhângan tarèkat sufi è jazirah Turk.[2] Salèrana panèka morèd Hanafi akadhi ghuruna, Yusuf Hamdani.[3]
Kaodi'ân
[beccè' | beccè' sombher]Eppa'na Yasawi anyama Syeikh Ibrahim sèdhâ bâkto Yasawi aomor pettong taon. Yasawi èrabât sareng ghuru spiritualla, Arslan Baba. È bâbâna pendidikan Arslan Baba, Yasawi ngodâ dhâddhi cerdas tor molaè èkennal bân masyhur. Syeikh Ibrahim sabelluna èkennal kalabân prèstasina bân bânnya' carèta sè nyarèta'aghi kaodi'ânna. Pangaro katoronan ghâpanèka jhughân aberri' kontribusi dâ' pangakowânna Yasawi.
Yasawi apinda ka Bukhara bân alanjutaghi pendidighânna, aghuru ka ghuru asmana Yusuf Hamdani. Saellana kasèdhâ'ânna Hamdani,[4] ʿAbdullah Barki dhâddhi pamimpin è khanqah kennengnganna Hamdani ngajhâr, tor ngajhârrâ èlanjutaghi sareng Hassan-i Andākī. Ahmad Yasawi dhâddhi mursyid dâri tarèkat Naqsybandiyah è bâkto Hassan-i Andākī sèdhâ è taon 1160. Saèrana pas aberri' jabadhân kasebbhut dâ' Abdul Khaliq Gajadwani bân apinda dâ' kottah Turkistan ghâbây nyebbaraghi Islam è Turkestan.[3]
Pangaro
[beccè' | beccè' sombher]Ahmad Yasawi andi' pangaro rajâ dâri usahana nyebbaraghi islam è Asia Tengnga. Salèrana ngaollè morèd sè bânnya' è wilayah kasebbhut. Syair-syairrâ Yasawi madhâddhi aliran syair aghâma tradisional anyar è dalem sastrana Turk Asia Tengnga sè teptep apangaro penyair-penyair saellana.[5] Yasawi madhâddhi Kottah Yasi mènangka pusat pendidikan è wilayah Stepa Kazakh sabelluna salèrana pènsiun è bâkto seppona. È omor 63 taon, salèrana aghâbây kamar è bâbâ tana ghâbây kennengngan Yasawi matadâ' rè-karè odi'na. Ilmuwan Turki, Hasan Basri Çantay, nyebbhut jhâ', "Yesevi panèka Rato Seljuk sè ngèbâ Rumi, penyair rajâ Sufi, ka Konya. È bâkto Seljuk jhughân Ahmad Yesevi, penyair Sufi rajâ laènna, odi' tor ngajhâr. Pangaro dâri duwâ' ghuru sè bhâghus kasebbhut teptep èghâressah kantos samangkèn."[6] Yasawi jhughân èsebbhuttaghi sareng Edward Campbell (kalabân nyama pangarang (nama pena) Ernest Scott)[7] mènangka sala sèttong Khwajagan.
Mausoleum Khoja Ahmed Yasawi[8] èbangun è kennengngânna pasarèyanna Yasawi sareng Timur è Turkistan. Tarekat Yasawiyah sè èbangun ghi' andi' pangaro kantos pan-bârâmpan abad saellana sèdhâna. Syeikh-syeikh Yasawiya andi' jabadhân penting è pamarènta'an Bukhara kantos abad ka-19.[9]
Universitas Kazakh-Turki partamana èberri' nyama Universitas Ahmet Yesevi,[10] ghâbây ngormaddhi Yasawi. Orèng sè noro' Naqsybandiyah, Idries Shah nyebbhutaghi ghâris katoronan Ahmad Yasawi è dâlem bukuna, The Book of the Book.[11]
"Kitab Kebijaksanaan" (ديوان حكمت, Dīvān-i Ḥikmet) ètolès sareng Yasawi è dâlem bhâsa Turk partengnga'an.[12]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ Ro'i, Yaacov (2000). Islam in the Soviet Union: From the Second World War to Gorbachev. C. Hurst & Co. Publishers. ISBN 978-1-85065-403-2. , kaca 373
- ↑ "Encyclopædia Britannica (2007): Related Articles to "Ahmed Yesevi, or Ahmad Yasawi, or Ahmed Yasavi (Turkish author)"". Britannica.com. Èaksès tangghâl 2013-04-09.
- ↑ 3,0 3,1 Yayasan Dinayet, İslâm Ansiklopedisi, vol. 3, kaca 161, Istanbul, 1989.
- ↑ Y. N. Öztürk: The Eye of the Heart (Redhouse Press Istanbul 1988), kaca 49
- ↑ John L. Esposito, ed., The Oxford Encyclopedia of the Islamic World, Volume 1, New York: Oxford University Press, 1995, kaca 271
- ↑ "Hasan Basri Çantay, "Chapter 7: Islamic Culture in Turkish Areas", in Islam — The Straight Path: Islam Interpreted by Muslims by Prof. Kenneth W. Morgan, Published by The Ronald Press Company, New York 1958". Religion-online.org. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2018-12-24. Èaksès tangghâl 2013-04-09.
- ↑ The People of the Secret oleh Edward Campbell (1983) ISBN 0-86304-038-1
- ↑ "Yasavi (Shrine of Ahmed Yasavi), ArchNet Dictionary of Islamic Architecture". Archnet.org. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2018-12-24. Èaksès tangghâl 2013-04-09.
- ↑ Devin Deweese "The Politics of Sacred Lineages in 19th-century Central Asia: Descent groups linked to Khwaja Ahmad Yasavi in Shrine Documents and Genealogical Charters" International Journal of Middle Eastern Studies Vol.31 (1999) kaca 507-530
- ↑ "Ahmet Yesevi University Official Site". Yesevi.edu.tr. Èaksès tangghâl 2013-04-09.
- ↑ Shah, Idries (1976). The Book of the Book. Octagon Press Ltd. kaca 9. ISBN 978-0-900860-12-6.
- ↑ Book of Wisdom. Lithographic Printing House of the Kazan Imperial University. 1904. kaca 366.