Abdul Jalil Syah ḍâri Siak
| Carèta oḍi' | |||
|---|---|---|---|
| Èlahèraghi | nilai tidak diketahui  | ||
| Sèdhâ | 1746 | ||
1718 – 1721 ← Abdul Jalil Shah IV (en)  – Sultan Sulaiman Badrul Alam Syah (id) → | |||
| Data pribadi (id) | |||
| Kelompok etnik (id) | Orèng Minangkabau | ||
| Kalakoan | |||
| Karjâ | Pemimpin monarki (id) | ||
| Bhâlâ | |||
| Pottra | Mahmud dari Siak (id) | ||
| Ayah (id) | Mahmud Syah II dari Johor (id) | ||
Sultan Abdul Jalil Syah, otabâ lebbi èkennal kalabân Rato Kènè', panèka pamaddhek Kesultanan Siak Sri Inderapura. Menorot carèta, Abdul Jalil panèka potrana Sultan Mahmud Shah II ḍâri Johor bân kalabân oangakowan panèka, Abdul Jalil makompol pan-bârâmpan suku è pasèsèr tèmor Sumatera ka'angghuy ngajhâk tahta Johor, sè èpadhâddhi sareng Tengku Bendahara sa'amponna ramana sèdhâ. Sa'amponna empa’ taon marènta è Johor, Abdul Jalil èpatoron bân ngallè ka Buantan bân maddhek Kesultanan Siak. Ḍâri Buantan, Abdul Jalil arongrong kakobâsa’an Johor kalabân acem-macem serangan sarta ngala' wilajâ sè bannya’ sombher alamma.[1]
Sajhârâ
[beccè' | beccè' sombher]Sombher-sombher otama sè nyarèta'aghi tentang Raja Kènè' panèka Hikayat Siak bân Tuhfat al-Nafis. Duwâ' sombher panèka abherri' tao ka Raja Kènè' ḍâri sudut pandang sè salèng atentangan, sanajân aghâdhui bânnya' fakta sè paḍâ. Hikayat Siak bân Tuhfat al-Nafis sè kaduwâ nyatet jhâ' Raja Kènè' jâ-rajâ è Pagaruyung èbâbâ pangawasanna Puti Jamilan, marènta Johor samarèna èrampas ḍâri Sultan Abdul Jalil, katoronan Bendahara, èyojuk ka Siak, bân segghut nyerrang Johor samarèna ghânèka.[2]
Bhidhâ sè palèng dhâsar è ḍuwâ' sombher panèka keberpihakan: Tuhfat an-Nafis cè' sennengnga ka tokoh-tokoh Bugis, Karana Raja Ali Haji panèka toronanna bhângsa Bugis, bân abâ'-jhubâ'aghi pihak Siak bân Minangkabau sè aropa'aghi moso otama. Sabâtara ghânèka, Hikayat Siak abèla Raja Kènè' bân sè noro' (pengikut) bân abherri' alasan maso' akal ḍâ' pan-bârâmpan kalakowan Raja Kènè' ghâbây orèng Bugis. Kadhâng, hasèl perrang èmennangngaghi sareng pihak sè èḍukung sareng bâng-sèbangnga panolès, akadhi è ḍâlem serrangan Kedah.[2]
Sombher Bâlândhâ jhughân nyatet kabâḍâ'ânna Raja Kènè', otamana kalakowanna è bâkto ḍibâsa.[3] Lu-ghâlluna nyamana Raja Kecil ècatet sareng VOC èngghi panèka è bâkto Minangkabau nolès ka VOC jhâ’ bâḍâ potrana Mahmud Syah sè ḍâteng mènangka wâkkèl ḍâri Pagaruyung ka'angghuy nyarè bâlessân ḍârâ ḍâri ramana.[4] Amarghâ èparajâ bân èyotos sareng Pagaruyung, orèng Bâlândhâ ngangghep kabâḍâ’ânna Raja Kènè mènangka bâgiyân ḍâri karaja’an Minangkabau.[1] Namong, è sèttong bâkto, parwâkkèlan ḍâri Minangkabau sareng Raja Kènè' èghântè sareng "Sultan Maharaja", saèngghâna ta' mengafiliasi dhibi' ḍâ' ka'ḍissa.[4] Kabânnya'an carèta Raja Kènè' ḍâri sudut pandang Bârâ' (Bâlândhâ bân Inggris) èrèngkes sareng Elisa Netscher è ḍâlem tolèsanna De Nederlands in Johor en Siak 1602 tot 1865.[5]
Sombher
[beccè' | beccè' sombher]- ↑ 1,0 1,1 Andaya;, Leonard Y. (2019). Selat Malaka: Sejarah Perdagangan dan Etnisitas (in Indonesia). Komunitas Bambu. ISBN 978-623-7357-04-9.
{{cite book}}: CS1 maint: extra punctuation (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ 2,0 2,1 Hashim, Muhammad Yusoff (1988). "DI ANTARA FAKTA DAN MITOS: TRADISI PENSEJARAHAN DI DALAM HIKAYAT SIAK ATAU SEJARAH RAJA-RAJA MELAYU". SEJARAH: Journal of the Department of History (in Inggris). 1 (1). ISSN 2756-8253. Archived from the original on 2025-08-06. Retrieved 2025-12-29.
- ↑ Niel, Robert Van (1966-03). "Generale Missiven der V.O.C., Vol. 2. Edited by DrW. PH. Coolhaas. Martinus Nijhoff, 1964. Pp. xiv, 870. Index". Journal of Southeast Asian History (in Inggris). 7 (1): 150–151. doi:10.1017/S0217781100003318. ISSN 0217-7811.
{{cite journal}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ 4,0 4,1 brill.com https://brill.com/display/title/23422. Retrieved 2025-12-29.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "Belanda Di Johor Dan Siak 1602-1865 Lukisan Sejarah / Netscher". DPK Kepri (in Indonesia). Retrieved 2025-12-29.