Abad Ngatengnga

Abad Ngatengnga
Ra-kèra taon 500 – 1500 M
Gambaran perumpamaan orèng sè nabur sè bâdâ è Alkitab, kaca patri karya seni è sala sèttong candhela Katedral Canterbury, sekitar taon 1175–1180
Termasuk	dâ adâ'na Abad Ngatenga konco' Abad Ngatenga dhibudhi Abad Ngatenga
Peristiwa penting	Runtuhnya Kekaisaran Romawi Barat Penyebaran Islam Perjanjian Verdun Skisma Timur–Barat Perang Salib Magna Carta Perang Seratus Tahun Maut Hitam Jatuhnya Konstantinopel Penjelajahan Amerika Utara
Kronologi Abad Kuno Akhir Abad Kuno Awal Zaman Modern Renaisans Abad Penjelajahan Samudra

Abad Ngatengnga panèka periode sè èmolaè sekitar taon 500 M bân èsambhât sekitar taon 1500 M. Èngghi panèka segmen kaduwâ' dâri pembagian tradisional sejarah Eropa dâ' jaman Kuno, Tengnga, bân Modern. Perkembangan poko' è bâkto panèka tamaso' dominasi sektor pertanian è dâlem ekonomi, eksploitasi petani, komunikasi antar wilayah sè lambat, pentingna hubungan pribadi è dâlem struktur kakobâsa'an, bân kerajinan negara sè lemma'. Periode panèka kadhâddhiyân èbâgi dâddhi Abad Pertengahan Awal, Abad Pertengahan Tèngghi, bân Abad Pertengahan Akhir. Istilah alternatif ghâbây Abad Pertengahan Awal panèka Abad Petteng.

Kristenisasi, sè èmolaè è akhir jaman kuno, èterrossaghi kantos abad pertengahan awal. Migrasi-migrasi panèka puncakna è dâlem bubarna Kekaisaran Romawi Bârâ' bân munculna karajaan-karajaan anyar. È Eropa pasca-Romawi, èkorangè pajek, pembiayaan tentara lèbât hibah tana, bân asimilasi peradaban Romawi Akhir kalabân tradisi para penjajah èdokumentasikan kalabân beccè'. Kekaisaran Romawi Tèmor pagghun kowat, namong kadaulatanna è attas Timur Tengah bân Afrika Lao' èlang polana tentara Muslim è abad ke-7. Maske Karolingian Frankish berhasil aghâdhui polè bânnya' sisa-sisa Kekaisaran Romawi Bârâ' è awal abad ke-9, naghara Karolingian ghâncang èbuwang dâddhi karajaan saingan, sè saterrossa èbuwang dâddhi kadipaten bân kepanglimaan otonom.

Migrasi bân invasi è abad ke-4 bân ke-5 aganggu jaringan perdagangan è sekitar Mediterania. Barang-barang Afrika, sè ta' maso' polè ka Eropa, èmolaè èlang dâri pasar è pedalaman, bân è abad ke-7 namong èsediaaghi è pan-bârâmpan kottah akadhi Roma otabâ Napoli. E aher abad ke-7, polana penaklukan Muslim, barang-barang Afrika ta' èsediaaghi polè è Eropa Bârâ'. Panggantian barang manca ghâbây barang domestik dhâddhi umum è sabâbhân bekas koloni Romawi è Abad Pertengahan Awal, khusussa è tana sè ta' bâdâ è paseser Mediterania, akadhi Gaul lao' otabâ Inggris. Barang manca sè èsebbhut è dâlem catatan tolesan biasana barang mewah.