Lompat ke isi

1 (angka)

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

1 (sèttong) panèka angka, nomer, bân nyamana glif sè èwâkkèlè. Angka panèka angka positif sè partama bân palèng kènik è dâlem urutan angka sè asli. Sifat dhâsar panèka aghâbây 1 biasana èghunaaghi kaangghuy noddhuaghi barang sè partama, sè palèng adâ', otabâ sè palèng tèngghi è dâlem sèttong kalompo'. salaèn jârèya, 1 èghunaaghi mènangka satuan è dâlem ètong bân ngokor. èbâdâ'aghi dâri latar bhâkal, simbolna aoba dâri simbol Sumeria bân Babilonia dâ' sistem angka Arab modern.[1]

È dâlem matematika, 1 panèka identitas perkalian, artena angka apa bhâi sè èkalèyaghi sareng 1 pagghun padâ. Menorot konvensi, 1 bhunten èangghep bilangan prima. Angka 1 èghunaaghi kaangghuy noddhuaghi kabâdâ'ân ("on") è kode biner. Konsep 1 jhughân èghunaaghi kaangghuy melambangkan sumber otabâ sumber keberadaan è dâlem bhân-sabbhân tradisi filsafat.

Matematika

[beccè' | beccè' sombher]

Angka 1 panèka angka asli sè partama saamponna 0. Sabbhân angka asli (tamaso' 1) èbânghon sareng penerusna, sè artena ètamba'aghi 1 dâ' angka asli sabellunna. Angka 1 panèka identitas perkalian dâri bilangan bulat, bilangan riil, bân bilangan kompleks. Properti panèka artèna perkalian dâri angka ponapa bisaos bân 1 ta' bhâkal ngobâ hasèlla (). Saèngghâna, hasèl dâri kuadrat (), akar kuadrat (), bân kakowadhân laènna dâri 1, panèka 1.[2] Angka 1 jhughân faktorial dâri dhibi'na (), bân 0! pâḍâ bhâi andi' nilai 1. Hasil panèka aropaaghi kasus khusus perkalian kosong. Maskè possa' kalabân definisi bilangan prima (angka sè èbâgi sareng 1 bân dhibi', è hal panèka 1), 1 ta' èangghep prima otabâ komposit metorot konvensi modern. Konstruksi matematika dâri bilangan asli ngajhâri 1 kalabân cara sè bhân-sabbhân. Contona, è dâlem rumusan asli aksioma Peano sareng Giuseppe Peano, sè mendefinisikan bilangan asli kalabân cara sè teppa' bân logis, 1 èperlakuaghi mènangka dasar urutan bilangan asli. Peano saterrossa marevisi aksioma-na saènggâ urutan bilangan asli èmolaè dâri 0. È dâlem definisi kardinal Von Neumann dâri bilangan asli, bhân-sabbhân bilangan èarteaghi mènangka himpunan sè aghândhu' kabbhi bilangan sabellunna; angka 1 ènyataaghi mènangka singleton {0} sè unsur-unsurna coma ngandung 0. Kotak panèka conto umum dâri sistem bilangan dasar-1, polana comah ngandellaghi sèttong simbol, kotak panèka dhibi'. Maskè panèka cara sè cè' ghâmpangna kaangghuy ngajhâri bilangan asli, sistem bilangan dasar-1 rang-rang èghunaaghi mènangka dasar kaangghuy ètong polana èbâca sè korang beccè'.[1][3]

È bânnya' masalah matematika bân teknik, nilai numerik biasana ènormalisasi dâ' interval satuan ; Angka 1 è dinna' ngajhâri nilai maksimum sè bisa. Contona, 1 èartèyaghi mènangka probabilitas dâri sèttong kadhâddhiyân sè tantona otabâ para' tantona bhâkal èlampa'aghi. Conto laènna panèka vektor, sè serrèng ènormalisasi dâ' vektor satuan (vektor kalabân magnitudo sèttong), polana vektor panèka andi' sifat sè lebbi ghâmpang èpahami. Fungsi jhughân serrèng ènormalisasi saènggâna andi' integral sèttong, andi' maksimum sèttong, otabâ andi' fungsi sè integrasi kuadratna sèttong, tagantong dâri aplikasina.[4]

  1. 1,0 1,1 Graham, Ronald L.; Knuth, Donald E.; Patashnik, Oren (1994). Concrete Mathematics (Edisi 2). Reading, MA: Addison-Wesley. ISBN 0-201-14236-8. Èakses tangghâl 24 Desember 2025
  2. Colman, Samuel (1912). Coan, C. Arthur (ed.). Nature's Harmonic Unity: A Treatise on Its Relation to Proportional Form. New York and London: G.P. Putnam's Sons. Èakses tangghâl 24 Desember 2025
  3. Caldwell, Chris K.; Xiong, Yeng (2012). "What is the smallest prime?". Journal of Integer Sequences. 15 (9, Article 12.9.7). Waterloo, CA: University of Waterloo David R. Cheriton School of Computer Science: 1–14. MR 3005530. Zbl 1285.11001. Èakses tangghâl 24 Desember 2025
  4. Kennedy, Hubert C. (1974). "Peano's concept of number". Historia Mathematica. 1 (4): 387–408. doi:10.1016/0315-0860(74)90031-7. Èakses tangghâl 24 Desember 2025