Lompat ke isi

Èlèktron

Ḍâri Wikipèḍia bhâsa Madhurâ, lombhung pangataowan mardhika

Elektron panèka partikel subatom sè bermuatan negatif sè biasana ètolès mènangka e -. Elektron ta' andi' komponèn otabâ substruktur dhâsar sè èkennal, bân polana jârèya èparcajâ mènangka partikel dhâsar.[1] Elektron aghâdhui massa ra-kèra 1/1836 dâri massa proton.[2] Momentum sudut intrinsik (spin) elektron panèka nilai satengnga bilangan bulat è dâlem satuan ħ, artèna panèka fermion. Antipartikel elektron èsebbhut positron, sè padâ sareng èlektron namong aghâdhui muatan positif. Manabi èlektron tabra'an sareng positron, bisa salèng berhamburan otabâ ancor sacara samporna, sè ngasèllaghi pasangan (otabâ lebbi) foton sinar gamma.

Elektron, sè tamaso' dâ' generasi pertama dâri keluarga partikel lepton,[3] noro' interaksi gravitasi, interaksi èlektromagnetik, bân interaksi lemah.[4] akadhi sadhâjâ materi, elektron andi' sifat partikel bân gelombang (dualitas gelombang-partikel), sè bisah atabra'an sareng partikel laèn bân èdifraksi akadhi cahaya. Polana elektron panèka fermion, tadâ' duwâ' èlektron sè bisa aghâdhui kabâdâ'an kuantum sè padâ metorot prinsip èksklusif Pauli.[3]

Konsep muatan listrik sè ta' bisa èbâgi èteoriaghi kaangghuy ajellassaghi sifat kimia atom sareng filsuf alam Richard Laming molaè taon 1838;[5] nyamana elektron èkennalaghi ghâbây muatan panèka è taon 1894 sareng fisikawan Irlandia George Johnstone Stoney. Elektron èkennal kalabân berhasil mènangka partikel è taon 1897 sareng J.J. Thomson.[6]

  1. Eichten, Estia J.; Peskin, Michael E. (1983). "New Tests for Quark and Lepton Substructure". Physical Review Letters. 50 (11): 811–814. doi:10.1103/PhysRevLett.50.811.
  2. "CODATA value: proton-electron mass ratio". 2006 CODATA recommended values. National Institute of Standards and Technology. Archived from the original on 2020-04-22. Retrieved 2009-07-18.
  3. 3,0 3,1 Curtis, Lorenzo J. (2003). Atomic Structure and Lifetimes: A Conceptual Approach. Cambridge University Press. p. 74. ISBN 0521536359. Archived from the original on 2023-03-27. Retrieved 2010-04-13. {{cite book}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  4. Anastopoulos, Charis (2008). Particle Or Wave: The Evolution of the Concept of Matter in Modern Physics. Princeton University Press. pp. 236–237. ISBN 0691135126. Archived from the original on 2023-03-27. Retrieved 2010-04-12. {{cite book}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  5. Arabatzis, Theodore (2006). Representing Electrons: A Biographical Approach to Theoretical Entities. University of Chicago Press. pp. 70–74. ISBN 0226024210.
  6. Wilson, Robert (1997). Astronomy Through the Ages: The Story of the Human Attempt to Understand the Universe. CRC Press. p. 138. ISBN 0748407480. Archived from the original on 2023-03-27. Retrieved 2010-04-13. {{cite book}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)